عمـارت‌های یــخی
  • 1399/01/01 16:13
  • 116836
یادداشت میهمان/

عمـارت‌های یــخی

فرهنگ‌های محاط در فردیّت که برای سود و لذتِ بیشتر ساخته شده‌اند و به استخدامِ غرایز درآمده‌اند، در شرایط بحرانی فنر رد می‌دهند و تار و پودشان در هم می‌ریزد.

گروه فرهنگی آناج/ جهانبخش سلمانیان؛ حدود یک سال پیش با یکی از رفقای اهل فلسفه، بحثی طولانی داشتیم. معتقد بود دورانِ فرهنگ‌های استوار بر اسطوره‌ها و ادیان به سر آمده است و بشر امروز صرفا باید فرهنگی مبتنی بر یافته‌های علمی و استنتاج‌های عقلی بسازد و زندگی خویش را با همان‌ها تنظیم کند.

جوامع اروپایی را مثال می‌آورد که چگونه شالوده‌های فرهنگ را بر علم تجربی، فردیت‌گرایی و فلسفه اگزیستانسالیسم پی افکنده‌اند و به خوبی و خوشی زندگی می‌کنند، بدون اینکه نیازی به خدا یا الگوهای اسطوره‌ای داشته باشند. کتاب‌های اروین یالوم و میچ آلبوم را می‌خواند و از معنویت‌های اومانیستی آنها تمجید می‌کرد. می‌گفت آنها هم نوع‌دوستی و شفقت و انسانیت را ترویج می‌کنند بدون نیاز به هیچ قدرتِ برتری.

همان‌ موقع به او گفتم که این فرهنگ‌های فردیت‌گرا و این معناگرایی‌های اومانیستی، مثل ساختن عمارتی از یخ است که فقط در قطب جنوب جواب می‌دهد و اگر دما کمی بالا برود، خانمانشان بر باد خواهد رفت. قاطعانه نظرم را رد کرد و حرفم را به حسابِ سوگیری‌های مذهبی‌ام گذاشت.

امروز همان رفیق کتابخوانم با من تماس گرفته بود و میگفت وقتی بعد از اعلام کرونا، تخلیه فروشگاههای اروپا توسط مردم و درگیری‌های فیزیکی ناشی از آن را دیدم، بی‌هوا یاد مثالِ خانه‌ی یخی افتادم که پارسال برایم گفته بودی. شاید حق با تو باشد! فرهنگ اگر مبتنی بر شالوده‌ای مستحکم‌ نباشد، فقط در شرایط عادی جواب می‌دهد و اگر اوضاع کمی غیرعادی شد، این فرهیختگی‌های قراردادی نمی‌توانند در برابرِ غریزه‌ی بقا دوام بیاورند. سریعا فنر رد می‌دهند و بعد از آن، به قول ارنست کاسیرر، مردم دیگر به حکم غریزه عمل می‌کنند نه به اقتضای فرهنگ و فرهیختگی.

گفتم همینطور است. فرهنگی می‌تواند در شرایط بحرانی راهبر باشد که محیط بر فردیّت‌ها باشد و فرهنگ‌های محاط در فردیّت که برای سود و لذتِ بیشتر ساخته شده‌اند و به استخدامِ غرایز درآمده‌اند، در شرایط بحرانی فنر رد می‌دهند و تار و پودشان در هم می‌ریزد.

انتهای پیام/

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •