بقـالِ محـله را دریـابیم
  • 1398/11/06 15:11
  • 116185
تهدید اقتصاد خرد به واسطه سرمایه‌داری؛

بقـالِ محـله را دریـابیم

«نسیه» و «حساب دفتری» که گره‌گشای خانواده‌هایی با درآمد فصلی یا به مشکل‌خورده بودند، در فروشگاه‌های بزرگ جایی ندارد و این یکی از هزاران تهدیدی است که زندگی امروز با آن مواجه است.

گروه اجتماعی آنـاج/ حامد خسروشاهی؛ - لیقوان پنیری وار؟ - هِندی دوگی نئچه اولوب؟ - بیر نخ مونتانا وئر  - او یاخجی لپه‌دن دای گلمیر؟  - بیردانا اَل فابی وئر بیردانا ماشین فابی - بابام دئدی یاز دفتره.

این جملات برای همه ما آشنا هستند و نمادهایی از رابطه روزانه با بقال محله یا اگر قبل‌تر برگردیم، سقط‌فروشی‌ها است که هرچند نامش را «سوپر مارکت» و یا با حالتی اغراق‌آمیز «هایپر مارکت» گذاشتیم، اما این مناسبات تا حد زیادی ساری و جاری بود.

با وجود این که اجناس عرضه شده در سوپرمارکت یا همان بقالی محل، در صد سال گذشته زمین تا آسمان فرق کرده و اجناسی مانند انواع و اقسام شوینده‌ها با مارک‌های متنوع، کارت شارژ، انواع نان‌های بسته‌بندی شده، شکلات‌های ایرانی و خارجی با مارک‌های متنوع و... به قفسه این فروشگاه‌های محله‌ای راه یافته است، اما تا حدودی فتوت و مرام بقالی در متصدیان فروشگاه کمابیش باقی است؛ کسانی که مالک نیستند، دکانی را بالای یک سال اجاره می‌کنند و با چک و سفته و خریدِ نقدی سر و کله می‌زنند.

اما امروز بقالی‌ها با تهدید جدی روبرو هستند؛ رشد قارچ‌گونه فروشگاه‌های زنجیره‌ای با شعبات مختلف در محلات که حاصل تحریک بیش از حد تقاضای مصرف در جامعه هستند؛ آخرین زنجیره تولید، توزیع مویرگی تا درب خانه شما است!

فروشگاه‌های زنجیره‌ای با ایجاد یک زنجیره فروش سراسری و همزمان خرید کلان از کارخانجات و تولیدکنندگان که باعث گرفتن تخفبف بزرگ از تولیدکننده و حذف توزیع‌کنندگان میانی که موجب صرفه‌جویی در هزینه افزوده شده به جنس خروجی از کارخانه می‌گردد، تخفیف‌های قابل توجه در تمامی اجناس ارائه می‌دهند. ارائه این تخفیف‌ها باعث جذب مشتریان بقالی‌های محله به این فروشگاه‌ها شده‌اند و همزمان رونق بقالی و سوپرمارکت را کاسته‌اند.

فروشگاه‌های زنجیره‌ای مدرن برای اولین بار در دهه هفتاد و در سال‌هایی که دولت سازندگی با سیاست‌های اقتصادی مبتنی بر سرمایه‌داری بر سر کار بود، وارد ایران شد. فروشگاه‌های «رفاه»، «شهروند»، «اتکا» و «سپه» نسل اول بقالی‌های خیلی بزرگ بودند که بیش از دو دهه بدون رقیب و با چند شعبه محدود در کلانشهرها میزبان شهروندان مدرن یا حداقل بخشی از شهروندان کلانشهرها بودند.

اما نسل جدید فروشگاه‌های زنجیره‌ای با تولد «هایپراستار»، «جانبو» و «کوروش» و به دنبال آن تغییرساختار و پیوستن «رفاه» و «اتکا» و نام‌های دیگر پا به محلات گذاشت. بر خلاف نسل قبلی، نسل جدید فروشگاه‌های زنجیره‌ای دقیقا اقتصاد محلی و محله‌ای را هدف گرفته بود و در شهرستان‌ها، شهرهای کوچک و محلات شعب خود را افتتاح کردند.

این فروشگاه‌ها با الهام از مدل‌های موجود در سرمایه‌داری غربی ایجاد شده‌اند. انس و الفت موجود بین اهالی محله با بقال یا سوپری محل که موجب رفع گرفتاری‌های اهالی در مدل دارای فتوت بقالی‌ها می‌شد را دارا نیستند.

«نسیه» و «حساب دفتری» که گره‌گشای خانواده‌هایی با درآمد فصلی یا به مشکل‌خورده بودند، جایی ندارد. آگاه شدن اهالی محله از مشکل یکی از همسایگان و اطلاع به بقال برای مراعات بیشتر و جبران هزینه‌های خرید خانواده توسط همسایگان از دیگر موارد رایج در سیستم بقالی بود که در سیستم خشک اداری و کامپیوتری فروشگاه زنجیره‌ای که چند جوان با دستمزد اندک در آن به بیان میزان تخفیف‌ها و دریافت پول در ازای رسید بارکدخوان می‌پردازند و مالک و تصمیم‌گیر نیستند، جایی ندارد.

این نکته را هم بیافزایید که بقالی و سوپری‌ها هنوز هم از مهم‌تـرین پاتوق‌های اجتماعی اقتصادی محله‌اند؛ مثل تاکسی، اتوبوس و چای‌خانه‌ها، حرف ‌و‌ نقل تویشان زیاد است، اما گعده نیستند و محل گذرند.در این میان بقالی و سوپرمارکت محله برای بقا می‌جنگند. آن‌ها با تغییر در سبد فروش خود، افزودن محصولات ارگانیک غیر بسته‌بندی به یخچال و قفسه، احترام بیشتر به مشتری، ارائه تخفیف و... به هماوردی روی آورده‌اند.

حال باید دید در جدال مدل سنتی و مدرن تجارت خرد محله‌ای کدام یک بر دیگری چیره می‌شود.

انتهای پیام/

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظرات مخاطبان
  • همشهری
    پاسخ ۱۳۹۸/۱۱/۰۷ - ۱۰:۱۵
    ببخشید شما محله تون کجاست؟ملا زینال؟قوشخانا سلابه؟فورتی متر؟ایده لی ؟کاندرلند؟مارالان؟ارم؟منبع؟اجان قهوه سی؟
    اینایی که شما میگید در بقالی ها یا سوپری های خیلی از جاهای گرون قیمت شهر ما که ندیدیم مثلا در کدوم سوپری یا بقالی آبرسان و پاستور قدیم و جدید و لاله زار و ولیعصر و میدون ساعت و شهناز و 17 شهریور و شاهگولی و ... اینایی که شما میگید هست؟همشون حساب دفتری ندارن و نسیه نمیدن و هیچ کدوم هم پاتوق ملت نیست و بالای سرشون هم نوشتن اشغال بیجا مانع کسب است!
    1 + 0 -
نظر شما
  • 1
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •