دوئل
  • 1398/09/21 15:39
  • 114491
چالش‌ سکونت‌گاه غیررسمی از دیدگاه صاحب‌نظران؛

دوئل "مسکن مهر" برای برون رفت از حاشیه‌نشینی در تبریز

در سمیناری که به همت کانون معماران استان برگزار شد، معضلات حاشیه‌نشینی در کلانشهرها به خصوص تبریز بررسی گردید.

به گزارش آناج، سکونتگاه غیررسمی یا حاشیه‌نشینی یکی از معضلات بنام تبریز است. شهری که در بسیاری از علوم و فنون سرآمد بود حال به عنوان یکی از 5 شهر اصلی کشور در حاشیه نشینی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در سمیناری که به همت کانون معماران استان برگزار شد، معضلات حاشیه‌نشینی در کلانشهرها به خصوص تبریز بررسی گردید.

رحمتی معاون عمرانی استاندار آذربایجان‌شرقی در این جلسه با اشاره به اینکه حاشیه‌نشینی معلول توزیع نابرابر امکانات در شهرهاست بیان داشت: عدم توازن در برخورداری از امکانات باعت رشد چشمگیر مهاجرت به شهرها شده است. تبریز به عنوان یکی از شهرهایی که با این مشکل دست و پنجه نرم می‌کند در رتبه 5 شهر اول قرار دارد.

وی افزود: رهاشدگی نیز از دولت‌های قبلی وجود دارد و به این مشکلات دامن زده است، باید پرسید متولیان معماری شهری چرا اجازه می‌دهند مردم به سکونتگاه‌های غیر رسمی رو بیاورند؟ علاوه بر حاشیه نشینی شاهد تغییر کاربری باغات و فضای سبز هستیم. در دولت قبل شاهد ساخت مسکن مهر بودیم که بدون امکانات جانبی ساخته شد و دولت هم اکنون تمام هزینه خود را در این رابطه به هدر می‌دهد.

معاون عمرانی استاندار آذربایجان‌شرقی تصریح کرد: 8 شهر را به عنوان پایلوت اجرای طرح بازآفرینی شهری در نظر گرفتیم. تبریز، مراغه، کلیبر، اسکو، اهر، تسوج، شبستر وبناب، از جمله این شهرها هستند، سیاست‌های شهرسازی یک دوره کاملا با رکود همراه شد و زمین های مورد استفاده شده در حاشیه شهرها عمدتا، متعلق به دولت هستند که غالبا از طرف مردم تصرف شدند.

رحمتی عنوان داشت: بافت‌های حاشیه‌ای در تبریز عمدتا در مناطق شمالی این شهر واقع شده‌اند. اجرای طرح باز آفرینی شهری در شهرهای بزرگ با مشکل زمین روبه‌رو شده است. 45 هکتار از اراضی حاشیه‌ای که در معرض رانش قرار دارند باید جابجا شوند.

وی گفت: اتفاقا مهمترین منابع درآمدی شهرداری از بافت‌های غیرمجاز است. حتی برخی مدیران شهرداری نیز مردم را برای ساخت بافت غیرمجاز ترغیب می کنند تا بتوانند با اخذ جریمه از مالکان ساختمان‌ها منابع درآمدی خود را تامین کنند.

بهزاد ملک پور اصل، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی تهران نیز با اشاره به ویژگی‌های مشترک حاشیه‌نشینی در جهان گفت: اگر جمعیت ساکن در مناطق حاشیه‌نشین تبریز را  حداقل 400 هزار نفر بدانیم، در این صورت با جمعیت بزرگترین شهر سوئیس یعنی زوریخ برابری می‌کند.

وی افزود: جمعیت جهان در سال 2050 به 10 میلیارد نفر خواهد رسید و همچنین در کشورهای در حال توسعه، بیش از 95 درصد افزایش شهرنشینی خواهیم داشت. طبیعتا نیازمند تامین مسکن برای این حجم از جمعیت هستیم. دانشگاه را نیز یکی از مقصران اصلی به وجود آمدن مناطق حاشیه‌نشین می توان نام برد.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی تهران یادآور شد: بازار رسمی مسکن فقط قادر خواهد بود 20 درصد از مسکن مورد نیاز این جمعیت را فراهم کند و بقیه از طریق بازار غیر رسمی تامین خواهد شد. شهر الغرافه در مصر یکی از بزرگترین ترین شهرهایی است که به صورت سکونتگاه غیر رسمی مورد استفاده قرار گرفته است.

ملک‌پور اصل خاطرنشان کرد: 947 سکونتگاه غیر رسمی در ایران شناسایی شده و طبق آخرین آمار حداقل 11 میلیون نفر در این اماکن زندگی می‌کنند. 4 آسیب بزرگ درباره سکونتگاه‌های غیر رسمی مطرح است، پیش‌نظریه هایی هم درباره مناطق حاشیه‌نشین مطرح است از جمله اینکه این مکان‌ها از همه جوانب عقب مانده هستند.
 


 

وی با اشاره به نقش دولت در جلوگیری از گسترش سکونتگاه‌های غیر رسمی تصریح کرد: دولت به طور کامل از رسیدگی به مناطق حاشیه‌نشین پا پس کشیده است و اقدام مشخصی برای حل این معضل انجام نمی‌دهد.

عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی تهران با اشاره به سخنان معاون عمرانی استاندار درباره مسکن مهر گفت: به عنوان یک متخصص و دانشگاهی از مسکن مهر تمام قد دفاع می کنم چرا که مسکن مهر با جدایی قیمت زمین از ساختمان، هزینه ساخت مسکن را به شدت پایین آورد و دولت بعدی موظف بود مصوبه و قانون کشور را اجرا کند.

فریدون بابایی‌اقدم، رئیس کمیسیون شهرسازی شورای شهر تبریز نیز در این جلسه حضور داشت گفت: تقریبا یک چهارم جمعیت کشور در مناطق حاشیه‌نشین زندگی می‌کنند، البته آمار روستاییانی که در بافت فرسوده روزگار می‌گذرانند مضاف بر این مقدار است. طبق ماده 4 آئین‌نامه ستادهای ملی، عمومی کردن دغدغه بافت‌های ناکارآمد جزو وظایف ستادهای ملی می‌باشد.

وی افزود: آنقدر که با محلات پاریس و سایر کشورها آشنایی داریم از محلات حاشیه‌نشین تبریز شناخت نداریم. سیلاب، آخمیقه، مارالان، ترلان درسی، این ها واقعیات شهر تبریز است. پس نباید با کلمات بازی کنیم. تبریز به عنوان شهر اولین‌ها مطرح است ولی غافل از اینکه زیر پوست شهر صحنه‌های کراهت باری مدفون است.

بابایی اقدم گفت: اقتصاد کشور ما دولتی است و بخشی از جامعه مدنی نادیده گرفته شده است. از 4/5 میلیون نفر جمعیت استان حدود 1/5 میلیون نفر در بافت‌های فرسوده و حاشیه شهری زندگی می‌کنند. آماری که از 400 هزار نفر حاشیه‌نشین در تبریز نام برده می‌شود مربوط به سال 84 است و امروز این ترکیب جمعیتی بسیار بیشتر از آمارهای گذشته است.  آمارها را باید به روز رسانی کرده و سازمان مسکن و شهرسازی را وادار کنیم تا داده‌های جدید از وضعیت حاشیه‌نشینی در تبریز ارائه دهد.

رئیس کمیسیون شهرسازی شورای شهر تصریح کرد: زمانی بافت‌های فرسوده به یک طبقه خلاصه می‌شد ولی اکنون طبقات فوقانی نیز به این ساخت‌وساز غیرمجاز اضافه شده است. نرخ رشد جمعیت در این مناطق نیز بالای 20 درصد است و ساخت و ساز غیرمجاز در این شهر بیداد می‌کند.

وی گفت: بی تعهدی اجتماعی، مشکلات حاشیه‌نشینی را حل نخواهد کرد. بی اطلاعی از قوانین نیز از موانع حل مشکلات به شمار می‌رود. معاونت اجرایی و پیشگیری باید در شهردرای تبریز احیا و اجرایی شود.

رسول وظیفه‌شناس شهردار منطقه 10 تبریز در این نشست تخصصی یادآور شد: افراد حاشیه‌نشین مردمانی زحمتکش و سالمی هستند که با افراد سایر نقاط شهری تفاوتی ندارند. حاشیه‌نشینی در تبریز با سایر مناطق کشور فرق دارد. مسئولین حوصله ارائه خدمات به این افراد را ندارند.

وی گفت: این مقدار که از ساخت و ساز ها انتقاد می‌کنیم لااقل یکبار بپرسیم که وظیفه چه کسی است که برای مردم تولید مسکن کند. ساخت مسکن وظیفه دولت است و عدم توانایی دولت در اجرای وظایف خود زمینه ساز بروز حاشیه‌نشینی شده است. تبریز از دهه 40 حاشیه نشینی را تجربه می‌کند، سیاست‌های غلط مسکن در رژیم گذشته تبریز را به اولین شهرحاشیه‌نشین  در کشور تبدیل کرد. انبوه سازی غیرمجاز در مناطق حاشیه‌ای شهر مشکل اصلی حاشیه‌نشینی است که مشکلات خاص خود را به دنبال دارد.
 


 

شهردار منطقه 10 تبریز خاطرنشان کرد: سرعت ساخت مسکن در مناطق حاشیه‌نشین تبریز بیش از ژاپن و چین است. باید گفت حاشیه‌نشینی، بهشت ساندگان مسکن است، بزرگترین معضل شهری عدم ایفای نقش دولت در شهرهای بزرگ است. از ساخت و ساز غیر مجاز می‌توان به عنوان زلزله خاکستری نام برد. هیچ ارگان و نهادی هم در این باره با شهرداری همکاری نمی‌کند.

انتهای پیام/

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •