دور باطل تحریم به نفع انحصارگرایان/ جای خالی قوانین محکم برای سرمایه‌گذاران خارجی
  • 1398/03/20 14:57
  • 110122
وقتی یک اپلیکیشن جنجال به پا می کند؛

دور باطل تحریم به نفع انحصارگرایان/ جای خالی قوانین محکم برای سرمایه‌گذاران خارجی

هرچند ماجرای اسنپ در عرض چند ساعت و چند روز رقم خورد اما شاید گوشه ای از آتش زیر خاکستر اقتصاد کشور بود که در این سالها داغ شده و حالا کم کم در حال گُر گرفتن است.

گروه اجتماعی آناج؛ مواجهه یکی از مسافران با یک راننده تاکسی خبرساز شده است. راننده تاکسی که بعد از مشاهده مسافر بی حجاب مسافرت خود را لغو کرده و زن را پیاده می کند. مسافر بلافاصله با انتشار تصویر راننده در فضای مجازی و اعتراض به مسئولین اسنپ به این برخورد واکنش نشان می دهد. مدیران اپلیکیشن اسنپ هم از مشتری خود بابت برخورد عذرخواهی می کند. اما این عذرخواهی با واکنش های متعدد و البته گسترده در فضای مجازی مواجه می شود. برخی از اقدام راننده تقدیر کرده و از او حمایت می کنند، بخش عمده ای اما از مدیران اپلیکیشن انتقاد کرده و خواستار تحریم اپلیکیشن می شوند. 

تبلیغات گسترده برای حذف اپلیکیشن اسنپ از گوشی ها در عرض چند ساعت آنچنان گسترش پیدا می کند که مدیران اسنپ مجبورا در اطلاعیه ای اعلام می کنند که از راننده متعهد قدردانی خواهند کرد. 

هرچند ماجرای اسنپ در عرض چند ساعت و چند روز رقم خورد اما شاید گوشه ای از آتش های زیر خاکستر اقتصاد کشور بود که در این سالها داغ شده و حالا کم کم در حال گُر گرفتن است.

انحصارگرایی که در سالهای اخیر در بخش های مختلف اقتصاد، بازار و خدمات عمومی در کشور شکل گرفته در مواقع حساس می تواند مشکل آفرینی کند. البته این انحصارگرایی در بازار و فروشگاههایی که در سالهای گذشته شبانه رشد کرده اند بیشتر خود را نشان می دهند.

فروشگاه های قارچ گونه

ظهور یکباره و قارچ گونه فروشگاههای زنجیره ای شیک و مدرن همزمان با شرایط کنونی اقتصاد کشور را یکی از پدیده های مهم و تاثیرگذار این روزهای بازار و اقتصاد باید دانست.

قیمت پایین، تخفیف قابل توجه و کالاهای مرغوب و با برند های مشهور در یک فروشگاه لوکس و مدرن چیزی نیست که بتوان به راحتی از کنار آن گذشت.

فروشگاههایی که بعضا با تخفیفهای باور نکردنی در نقاط مختلف شهرها اجناس خود را به فروش می رسانند و با جذب مشتریان پرشمار پولهای هنگفتی را هم به جیب می زنند.

گذشته از اینکه این فروشگاههای زنجیره ای با این تخفیفهای چشم گیر و قابل توجه چه اندازه سود می کنند، به واقع باید پرسید پشت پرده این فروشگاههای زنجیره ای چیست؟ چگونه در مدت زمان خیلی کوتاه فروشگاه های زنجیره ای با نام های مختلف اما با کار کردهای مشابه در شهرهای بزرگ و کوچک شروع به کار کرد؟ تاثیر این فروشگاههای شیک و مدرن در اقتصاد و فرهنگ جامعه چه خواهد بود؟ و چندین سوال دیگر…

حذف خرده فروش ها به دست ابر سرمایه داران

اولین موضوعی که شاید در بررسی رشد قارچ گونه فروشگاههای زنجیره ای همچون کوروش و جانبو به ذهن متبادر می شود، کاهش فروش چشم گیر خرده فروشی های محلات و در نتیجه تعطیلی مغازه های پرشماری باشد که هرکدام نان آور خانواده ای هستند.

آری در اولین گام واحدهای کوچک اقتصادی در رقابت با فروشگاههای بزرگ زنجیره ای که حالا به غولهای بزرگ اقتصادی تبدیل خواهند شد محکوم به حذف و فنا هستند. این کوچکترین اتفاق ممکن است.

تعیین سبد خرید و ذائقه سازی برای مردم

 ماجرا تنها به اینجا ختم نخواهد شد. با روندی که این فروشگاههای زنجیره ای در پیش گرفته اند دیری نخواهد پایید که بازار را غالبا به تصرف خود در خواهند آورد. پولداران و ثروتمندانی که روز به روز هم ثروتمندتر خواهند شد و کم در آمد ها هم روز به روز ضعیف تر و چندی بعد همین فروشگاهها بر اقتصاد و بازار سلطه پیدا خواهند کرد و بسیاری از معادله ها را آنها تغییر خواهند داد.

فروشگاههای زنجیره ای بزرگ و قدرتمند خواهند توانست برندسازی کنند، به راحتی برند و مارکی حذف و یا تقویت خواهد شد و در شرایط حساس آنها خواهند بود که قیمت ها و بسیاری از چیزهای دیگر را تعیین خواهند کرد. و این یعنی سلطه بر اقتصاد خرد یک کشور.

در دهه اخیر با حمایت دولت و کارتل های واردکننده کالا از بخش خصوصی، بی هدف به توسعه قارچ گونه فروشگاه های زنجیره ای کمک می شود که دقیقا مغایر با اقتصاد مقاومتی است.

فروشگاههای زنجیره ای بزرگ امروز چیزی شبیه به یک دامپینگ را در بازار ایجاد کرده اند. دامپینگی که هر چند این روزها خبر از کالای خارجی در آن نیست اما نتایجش نزدیک به همان است و تفاوت چندانی در سرنوشت کار نخواهد داشت.

فروشگاههای زنجیره ای بزرگ و گسترده خواهند توانست در بلند مدت به راحتی روی فرهنگ یک جامعه اثر بگذارند، این ابر فروشگاه ها خواهند بود که سلیقه و سبد مصرفی مردم و مشتریان را تعیین می کنند. بر همین اساس است که کشور های اروپایی غول‌هایی مثل وال مارت را محدود کرده اند.

سلطه بی چون و چرا بر بازار

اما نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، اهداف و پشت پرده ایجاد این فروشگاههای زنجیره ای گسترده و پرخرج در شهرهای مختلف کشور است. بعید به نظر می رسد طرح به این گستردگی از جانب یک فرد کلید خورده باشد، هرچند مقایسه این فروشگاهها با ماجرای شوروی سابق و رستوران های زنجیره ای مک دونالد، نمی تواند درست باشد، اما نباید احتمالات دیگر را هم کنار گذاشت.

یک شبکه اینچنینی که می تواند بر بازار سلطه پیدا کند و معادله عرضه و تقاضای اقتصاد یک منطقه و کشور را دست خوش تغییر کند و بر هم زند، می تواند به غیر از منافع مادی، منفعت ها و فرصت های دیگری هم برای ایجاد کنندگان فراهم آورد. همزمانی در ایجاد این فروشگاههای زنجیره ای هم که بحث خود را دارد. هرچه که هست نباید از کنار این موضوع به راحتی عبور کرد.

ولنگاری سرمایه گذاران خارجی

در کنار این مباحث، سرمایه گذاران خارجی این فروشگاهها را هم باید مد نظر قرار داد. فروشگاه بزرگی که عمده سرمایه گذار آن خارجی است طبیعتا باید قوانین سفت و سختی را داشته باشند. چیزی که اروپایی ها در مورد فروشگاههای وال مارت آمریکایی رعایت می کنند. کشورهای اروپایی برای دایر شدن شعب وال مارت در شهرهای مختلف محدودیتهایی را تعیین می کنند. 

اما در کشور ما بنگاهها و فروشگاه ها و شرکتها با سرمایه گذاران خارجی با هیچ نوع محدودیتی مواجه نیستند. مسئله ای که در رابطه با اپلکیشن جنجال ساز اخیر هم صدق می کند.

هر آنچه که هست در این میان به جای تحریم برند خاص و تقویت برند دیگری، باید قوانین محکم تری با مد نظر داشتن فرهنگ کشورمان اتخاذ کرد. قوانینی که حوزه عملکرد یک سرمایه گذار و شرکت خارجی و داخلی را معین کند. چرا که چند روز دیگر در صورت بروز یک اتفاق باید دنبال تحریم اپلیکیشن و فروشگاه دیگر رفت و مشخص نیست این چرخه تحریم و تبلیغ تا کجا پیش خواهد رفت.

انتهای پیام/

گزارش: حمید شیرازی

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •