ببارید چون ژاله ز ابر سیاه/کسی را نبد بر زمین جایگاه
  • 1398/03/18 19:42
  • 110017
داستان شیرینِ ژائله و نوسرمایه‌داری؛

ببارید چون ژاله ز ابر سیاه/کسی را نبد بر زمین جایگاه

در حالی که جنجال واگذاری اولیه‌ی ماشین سازی تبریز به فرخزاد فروکش نکرده، اخباری مبنی بر واگذاری مجدد این مجموعه با سبک و سیاق قبلی به گوش می رسد.

گروه اقتصادی آناج؛ واگذاری و اهلیت. این دو واژه را بسیار شنیده ایم. خاصه آنکه با واحدهای صنعتی، تولیدی و سازمان خصوصی سازی مرتبط باشد. آثار و عوامل پیرامونی، چندان مورد بحث محافل و رسانه ها قرار نمی گیرد. و تنها خواسته‌ی سازمان خصوصی سازی واگذاری واحدهای دولتی است. 

گو آنکه تنها راه نجات دولت از هزینه ها و مالکیت صنایع دولتی افراد هستند. از نظر آنها فقط "فرد" یا افراد باید در معرض خرید قرار بگیرند. هیچ تمایلی به سمت ظرفیت‌های اصل 44، تاسیس شرکت های فراگیر تعاونی و بکارگیری از توانمندی بورس دیده نمی شود. به عبارتی خصوصی سازی از منظر معدود سرمایه دارانِ مشهور ترجمه و اجرا میشود حتی اگر خریداران نااهل باشند و یا نتیجه ی مطلوبی در روند تولید مشاهده نگردد.

ماشین سازی تبریز از جمله ی مراکز صنعتی است که از این قاعده مستثنی نبوده و مدتهاست که در چرخه ی واگذاری قرار دارد. با این تفاوت که اینبار خریدار اسم و رسم داری پیدا کرده. آن فرد کسی نیست جز یونس ژائله. مالک شیرین عسل تبریز، کشت و صنعت شبستر و کشت و صنعت مغان.

امروز نشست خبری جهت داری در اتاق بازرگانی برگزار کرد. او گفت: اگر من اهلیت نداشته باشم پس چه کسی اهلیت دارد؟ از انتشار مجددِ اخبار 9 ماه پیش گله مند بود و بیان میکرد: از شان من دور است تا از یک خبرنگار شکایت کنم اما اخلاق رسانه ای باید مراعات شود. یحتمل مقصودش مصاحبه ی قاضی سراج رئیس سازمان بازرسی کل کشور با صداوسیما بود که در شبکه های اجتماعی دست به دست چرخید.

سراج در آن مصاحبه گفته بود که خریدار کشت و صنعت مغان یک بدهکار بانکی است و باید خلع ید شود. مخاطب با مشاهده ی کلیپ، ظنّ ابتدایی اش به یونس ژائله میرود. اما ژاله در مصاحبه‌ی مطبوعاتی بشدت از تصمیم خود دفاع کرد و هر گونه مشکل بانکی و مالی را انکار نمود.

وی درباره خریداری کشت و صنعت مغان اظهار داشت: نفر اول اهلیت لازم را احراز نکرد و بنده بعنوان نفر دوم وارد شدم و آن منطقه واگذار شد. در این مدت برای 500نفر آگهی استخدام منتشر کردیم و با افزایش تکنولوژی و روند رو به رشد در حال احیای این سرمایه بزرگ آذربایجان هستیم.

این اظهارات نشان میدهد که شاید مقصود او از انتشار اخبار 9ماه گذشته به مصاحبه ی قاضی سراج مربوط میشود. 

ژائله در ادامه از تمایل خود برای مالکیت ماشین سازی خبر داد. او خود را متخصص کشاورزی نامید اما از صنعت مادر ماشین سازی سخن به میان آورد. رئیس اتاق بازرگانی احتمال خرید ماشین سازی را دور از ذهن ندانست و ایجاد کنسرسیوم را یکی از راه حل های نجات صنعت آذربایجان عنوان کرد. 

ژائله همچنین ارتقاء درآمد ۳۰ میلیارد تومانی به ۳ هزار میلیارد تومانی را از اهداف اتاق برای احیای ماشین سازی تبریز مطرح نمود.

از بدهکار بودن یونس ژائله به بانک ها هنوز اطلاع واثقی بدست نیامده و آینده ی مجموعه های کشت و صنعت مغان و ماشین سازی تبریز به مدیریت ژائله و شرایط اقتصادی وابسته است. اما دو مسئله همچنان در محافل سیاسی و دانشجویی مورد بحث و بررسی قرار میگیرد. آیا مالک شیرین عسل تبریز با نرخ بسیار نازل صاحب کشت و صنعت شد؟ ماشین سازی تبریز همانند واگذاری قبلی با ارزش پایین فروخته خواهد شد؟

این بحث و بررسی ها نمود بیرونی هم داشته است. بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی سهند با انتشار نامه ای به دادستان کشور خواستار توقف مجدد واگزاری غیر قانونی ماشین سازی تبریز شد. در بخشی از این نامه آمده است: با بررسی‌ها و پیگیری‌های بعمل آمده و با توجه به حکم ۲۰ ساله خریدار ماشین سازی تبریز و ابهام جدی در وضعیت آینده و برای جلوگیری از بحران‌های احتمالی آتی که گریبان‌گیر باقی کارخانه‌هایی همچون نیشکر هفت تپه را گرفت بسیج دانشجویی دانشگاه صنعتی سهند درخواست خلعیت خریدار، تغییر مدیرعامل و هیئت مدیره‌ی این مجموعه را دارد...

با توجه به تاکیدات مقام معظم رهبری و همچنین قول پیگیری مجدانه‌ی رئیس قوه‌ی قضائیه‌ لازم به ذکر است هرگونه تخطی از اصول فروش ماشین سازی اعم از برگزاری مزایده و فروش با مذاکره، فروش به قیمت روز و رعایت اهلیت خریدار قانونی نخواهد بود و با اقدام قاطع دانشجویان انقلابی مواجه خواهد شد.


 

نسبت خصوصی سازی و صنایع مادر

اما نماینده تبریز نظر دیگری دارد. فرهنگی عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفت‌و‌گو با خبرنگار آناج می گوید؛ واگذاری ماشین سازی فعلا در اولویت نیست، آنچه درباره ماشین سازی مطرح است، مالکیت و خلع مالک قبلی کارخانه است.

او ادامه می دهد: فعلا شخص خاصی برای واگذاری کارخانه ماشین سازی معرفی نشده است. مالکیت فعلی ماشین سازی درحال حاضربا قربانعلی فرخزاد است، به علت اینکه حکم صادره علیه فرخزاد در دادگاه بدوی است بنابراین تا قطعیت حکم نمی توان ماشین سازی را از وی خلع ید کرد.

عضو کمیسیون صنایع مجلس خاطرنشان می کند: اگر هم مالکیت از فرخزاد خلع شود بازهم دولت نقشی در اداره این کارخانه نخواهد داشت زیرا مالکیت قبلی با شرکت فولاد بود.

فرهنگی با اشاره به تزریق سرمایه دولتی به کارخانه و عرضه سهام از طریق بورس می گوید؛ تا زمانیکه مالکیت مشخص نشده و هنوز از دست فرخزاد خلع نگشته، نمی توان کاری انجام داد. رای دادگاه بدوی اگر نهایی شده و قرار عدم صلاحیت صادر شود، مسائل مربوط به واگذاری مجدد نیز مورد بررسی قرارمی گیرد، قضیه ماشین سازی از پیچیدگی خاصی برخوردار است.

اگر یونس ژائله صاحب صنعت راهبردی ماشین سازی شود، بعنوان یکی از پرانباشت ترین سرمایه داران کشور شناخته شده و به یکی از قطب های سرمایه ی کشور تبدیل خواهد شد. اما بازهم مسئله اساسی. آیا راه های موثر بغیر از واگذاری به فرد در قوانین خصوصی پیش بینی نشده؟ صد البته که تعاونی های فراگیر یکی از راه های واگذاری است اما مسئولین فعلی سازمان خصوصی سازی تابحال بدین سو حرکت نکرده اند.

در اخبار آرشیو میتوان، تصمیمات مهمی از مجالس قبلی را جستجو کرد. حجت الاسلام میرتاج الدینی نماینده ادوار مجلس در مصاحبه ای از حفظ صنایع مادر در مجالس هفتم و هشتم سخن گفته بود. وی معتقد است: طبق قانون صنایع مادر باید زیر چتر حمایتی دولت قرار داشته و سهام آن به صورت بورس فراگیر در اختیار مردم قرار گیرد. ما در مجالس سابق درخواست کردیم که ماشین سازی به دلیل نقش آن در صنایع مهم کشور بعنوان صنعت مادر شناخته شود که مورد قبول واقع شد و واگذاری فردی صورت نگرفت.

آنچه که پیداست ماشین سازی تبریز به عنوان سرمایه قدیمی با شرکت های پیرامونی و زمین های مرغوب در منطقه ائل گولی همچون گوشت قربانی زیر ساتور خصوصی سازی قرار گرفته است. اما نگاه یکجانبه ی دولتمردان در مسئله خصوصی سازی رویکرد عجیبی است. این را میتوان در یادداشتی از روح الله رشیدی پی برد. او می نویسد: 

عملیات نجات نوسرمایه داری ایرانی

با تشدید ناکامی‌ها و نامرادی‌های دولت، بویژه در ساحت اقتصاد، اندیشه‌گرانِ حامی دولت به صرافتِ نجات ایدئولوژی محبوب خود افتاده‌اند. 
رویکرد غالب دولت یازدهم و دوازدهم، متاثر از اندیشۀ نولیبرالیِ گروهی از اقتصاددانان ایرانی سامان گرفت. این گروه، از نخستین روزهای استقرار دولت، بر آن بود تا اصول و قواعد و ضوابط نولیبرالی را در ساحات مختلف تثبیت کند.

آزادسازی قیمت‌ها، کاهش مخارج عمومی دولت از طریق کاهش خدمات حمایتی، پولی‌سازی همه چیز، مقررات‌زدایی از سرمایه‌گذاری، تشدید خصوصی‌سازی، ترویج اقتصاد دلالی و غیرتولیدی و از این قبیل سیاست‌ها، در سال‌های گذشته به شدت دنبال شد. اینها همه خصلت‌های نوسرمایه‌داری (نولیبرالیسم) است. 
اینکه دولتمردان ایرانی چقدر در اجرایی کردن این سیاست‌ها موفق بوده‌اند، محل تامل است، اما اینکه اراده‌ها در جهت اجرایی‌سازیِ حداکثری چنین سیاست‌هایی بود، غیرقابل تردید است.

اما...
حالا که آشِ نوسرمایه‌داریِ ایرانی، زیادی شور شده، ایدئولوگ‌های این ایدئولوژی، شروع کرده‌اند به توجیه و فرافکنی برای فرار از معرکۀ پاسخگویی.

آنها می‌گویند که اساساً دولت فعلی ایران نولیبرال نیست و هیچ‌گاه رویکرد نولیبرالی نداشته؛ نشان به آن نشان که دولت در ایران، بیشترین انحصار را دارد و مدام دنبال دخالت در اقتصاد از طریق ابلاغ مقررات و... است. به زبان ساده، می‌گویند که در ایران دولت زدایی اتفاق نیفتاده است.

در نگاه نخست، بیراه نمی‌گویند. دولت واقعاً دست از خیلی عرصه‌ها نشسته است و همچنان نقش خود را در ساحات مختلف به شکل‌های پیدا و پنهان حفظ کرده است. اما نکتۀ بسیار مهم و ظریفی که وجود دارد و پیامبرانِ نوسرمایه‌داریِ ایرانی، نمی‌خواهند به روی خود بیاورند این است که «دولت، همچنان دخالت و امر و نهی می‌کند، تصدی‌گری دارد و مقررات می‌گذارد، اما در همۀ این نقش‌آفرینی‌ها، مشخصاً طرفِ تجار و دلالان ایستاده است.» این دولتی که به خاطر حضور پررنگش، مزورانه مرثیه‌سرایی می‌کنند، نه برای تامین منافع عامۀ مردم، که برای تضمین منافعِ بخش غیرمولد اقتصاد (پولداران و دلالان) عمل می‌کند.

راست می‌گویند که دولت، نه تنها مقررات‌زدایی نکرده [به عنوان یکی از اصول نولیبرالیسم] که حتی دست به مقررات‌تراشی زده است؛ اما همۀ این مقررات را برای فربه شدن قدرت بازرگانان آفریده است.

نئولیبرالیست‌های متاخر، خواستار افزایش مسئولیت دولت نه به نفع مردم، بلکه به نفع بخش خصوصی و بازار شدند. در ایران ما همین اتفاق افتاده است.

انتهای پیام/ 

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظرات مخاطبان
  • خواننده
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۱۸ - ۲۰:۱۶
    از عقده های آناج چه بگوییم که نگفتنمان بهتر است! برای مردم آذربایجان چه کردید که حالا به کارآفرینان آذربایجانی هم رحم نمیکنید؟ پشت پرده کارهای شما برای همه عیان است
    0 + 0 -
نظر شما
  • 1
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •