به مناسبت یکصدمین سالِ تحریفِ نام
  • 1398/03/07 15:45
  • 109944
نگاهی به تاریخ شکل‌گیری یک جمهوری؛

به مناسبت یکصدمین سالِ تحریفِ نام "آذربایجان" / شیخ‌ محمد خیابانی اولین معترض

این مناطق همواره با نام خانات معروف بودند. خانات شروان،گنجه،آران و قره باغ، نام هایی است که بارها در احکام دیوانی آن زمان قید شده است اما هرگز عنوان آذربایجان برای شمال رود ارس بکار گرفته نشده است.

گروه بین الملل آناج؛ جمهوری آذربایجان به مناسبت یکصدمین سال تاسیس این جمهوری،برنامه های منظمی برای بزرگداشت این موضوع تدارک دیده و طی ماه های گذشته هم از آنها رونمایی کرده است. تالیف کتب، تجلیل از شاعران، برگزاری نمایشگاه ها و کنسرت ها بخشی از برنامه هایی است که دولت باکو به این مناسبت در نظر گرفته است.

امپراطوری تزاری و شوروی سوسیالیستی

فروپاشی امپراتوری تزاری روسیه در سال 1917 زمینه ی لازم برای جنبش های سیاسی ای استقلال خواهانه در قفقاز و آسیای میانه فراهم کرد. جنبش هایی که تقریبا دوسال سایه بر سرزمین های جنوب امپراتوری تزاری انداختند و نهایتا با ورود ارتش سرخ در سال ۱۹۲۰ ، این سرزمین ها در جغرافیای سیاسی تازهای جا داده شدند، که هرچند طول و عرضش همان قلمرو امپراتوری روسیه تزاری بود، اما به نام اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی نامیده شدند.

شکل گیری جمهوری شمال ارس

در آن سال ها، تفکرات اصلاح طلبانه در آذربایجان شکل گرفت. در سال ۱۹۰۳ میلادی حزب چپگرای همت با هدف دفاع از زبان و فرهنگ آذربایجانی تشکیل شد.

در سال ۱۹۱۲ با انشعاب در حزب همت حزب مساوات شکل گرفت. به دنبال سقوط تزارها حزب بلشویک که متشکل از ارامنه و روسها بود سعی در تشکیل دولتی کمونیستی داشتند که با مخالفت مردم مسلمان و تشکیل ارتش اسلام، این حرکت ناکام ماند و سرانجام در روز ۱۸ می‌سال ۱۹۱۸ ،جمهوری آذربایجان با عنوان "جمهوری دمکراتیک آذربایجان" توسط محمدامین رسول زاده رهبر حزب مساوات اعلام استقلال کرد.

نامگذاری جمهوری شمال ارس و شیطنت عثمانی ها

محمدامین رسول زاده کسی بود که رهبری جنبش مردمان قفقازی شمال ارس را عهده دار بود و با تایید بریتانیا و نقش برجسته عثمانی ها، توانست یک جمهوری مستقل در شمال ارس برپا کند. این جمهوری ضمن اعلام بیطرفی در قبال جنگ داخلی روسیه، با گسیل هیات نمایندگی به کنفرانس صلح پاریس ۱۹۱۹ تلاش کرد، خود را از زیر قیمومیت روسیه برای همیشه برهاند.

محمد امین رسول زاده

انتخاب نام "آذربایجان" برای جمهوری نوپای جنوب قفقاز در واقع یک زمینه چینی پر دسیسه بود که فرجامی جز جدایی مناطق آذربایجان از خاک ایران نداشت.

در واقع تا پیش از این مساله هیچگاه به مناطق شمال ارس عنوان آذربایجان اطلاق نشده بود. این مناطق همواره با نام خانات معروف بودند. خانات شروان،گنجه،آران،قره باغ و ... نام هایی است که بارها در احکام دیوانی آن زمان قید شده است اما هرگز نامی از آذربایجان برای شمال رود ارس بکار گرفته نشده است.

زمینه چینی تحریف بزرگ

تحریف نام آذربایجان برای جمهوری نوپای شمال ارس، دسیسهای بود که با همراهی عثمانیها انجام گرفت تا بعدها بتوانند این تحریف بزرگ که آذربایجان واحدی از جنوب روسیه تا مناطق شمالغربی ایران بوده و در جنگ ایران و روسیه به عنوان وجه المصالحه قرار گرفته است را در بین اذهان مردم جانمایی کنند.

شیخ محمد خیابانی یکی از اولین کسانی است که در صف مبارزان مشروطه به نامگذاری شمال ارس در سال 1918 اعتراض کرده و این جمهوری مستعجل را به رسمیت نشناخت.

جالب اینکه برخی اعتراضات در داخل جمهوری آذربایجان هم نسبت به این مسائل وجود دارد و برخی از قومیت های موجود در شمال ارس به این نامگذاری اعتراض می کنند تا جایی که علی حسن اف مشاور رئیس جمهور آذربایجان در این باره می گوید: " شرکت کنندگان و سازمان دهندگان حرکت های تبلیغاتی که در مقاطع مختلف سازمان دهی می شوند،  نظام لائیک  موجود در کشور  و ساختار مناسبات قومی دینی را هدف قرار می دهند و حتی دروغ هایی دراین باره منتشر می کنند که نام کشورمان  بر اثر " اشتباهی تاریخی " شکل گرفته است".

جمهوری اسلامی ایران و جمهوری شمال ارس

جمهوری اسلامی ایران به نقلی دومین کشوری است که استقلال جمهوری آذربایجان را در سال 1991 میلادی به رسمیت شناخته است. البته بجا بود که در همان سال ها با حساسیت سال های مشروطه نسبت به این نامگذاری تحریف آمیز واکنش نشان داده می شد اما این مهم به هر دلیلی انجام نشده است. امروز که 28 می و یکصدمین سالروز تاسیس جمهوری آذربایجان جشن گرفته می شود جا دارد، استقلال مردمان شمال ارس را که از صد سال پیش کلید خورده است، به آن ها تبریک گفت اما باید تاکید کنیم استفاده از نام "آذربایجان"  برای این منطقه چه با نگارش "ذ" و چه با نگارش"ز" ناصحیح و پر از غرض و دسیسه ای برای پیشبرد اهداف ناصواب می باشد.

گزارش: امیر فاطمی

انتهای پیام/

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظرات مخاطبان
  • یاشا آذربایجانیم
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۷ - ۲۳:۲۷
    اصلا فرض کنیم این گفته های شما همگی صحیح، آخه به شما چه ربطی دارد در تمامی مسائل یک کشور مستقل دخالت می کنید همین مونده بود اسم یک کشور رو اون هم با ادبیات ناشیانه و بچگانه زیر سوال ببرید. اصلا چیزی به اسم "ارس" نداریم که "ارس شمالی" هم وجود خارجی داشته باشد! ولی چرا آراز داریم. واقعا مسخره هست میگین قبلا به این طرف آراز آذربایجان میگفتن ولی به اون طرف آراز یک چیز دیگه ای!!!! ضمنا چه تبریک تلخی بود که آخر نوشته آوردید! معلوم نیست این مطالب مزخرف از کجا به تحریریه آناج دیکته میشود خدا داند.
    یاشاسین آذربایجان.یاشاسین آذربایجان.یاشاسین آذربایجان.
    25 + 16 -
  • خرم
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۱۰:۴۶
    سلام
    سیزه قالسا ، زنجان دا آذربایجان دئیر - اردبیل ده آذربایجان دئیر
    بعضیلرین قارین سانجیسی بوندان دی کی مبادا ایکی آذربایجان بیربیرنه قاریشا ! لاکین دئمه لیم بو ایش نه اولاندی و نه ده ایکی طرفین خیرینه دی . پس خواهیشا تاریخی جعل ائله میاخ ، پیس ایشدی آناج جان !! ال چک بو ایشلریندن !
    بو اولکه لرده هاممیسی آذربایجان دی . یا بو " ذ " نان یا بو " ز "
    هاممیدا یاخچی بولور کیم کیمه دی یوخسا بئلنچی ایشلرینن بو مقدس آدی ازیب گئچه نمه سیز
    20 + 16 -
  • محمد
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۱۰:۵۹
    اناج ،بترجمهوری اذربایجاناگیرورپسن با!!!
    توطرف فارسهایی یاطرف تورکها؟
    22 + 14 -
  • سیدرضا
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۱۱:۰۹
    نظرات روکه منتشرنمیکنید،ولی این رابدانیدحتی قبل ازاسلام ،قسمت شمالغربی ایران وجمهوری اذربایجان فعلی بعنوان مادکوچک بود.حتی درزمان هخامنشیان وساسانیان ایالت اذربایجان یکی ازپنج ایالت بزرگ امپراطوری ساسانیان بوده.محدوده اذربایجان ازهگمتانه تاارمنستان بوده مرکزش هم اردبیل بوده حتی درتاریخ البلدان واصطخری هم بدان اشاره شده درزمان حمله اعراب هم نام اذربایجان ذکرشده
    18 + 11 -
  • بابک
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۱۱:۱۵
    اردبیل زنجان قزوین قروه استاراهم جزاذربایجانندولی اسم اذربایجان برانهانیست.تاریخ رونمیشه انکارکرد.
    15 + 14 -
  • اهبرخان
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۱۱:۵۷
    تف بر ذات کثیف رسول امی زاده که با عث تفرقه و جدایی باکو و اران از ایران گردید. تف بر عثمانیان که نون به روز خورهای هایی هستند که نمونه اش اردوغان لمپن هست. انجا دم از اسلام می زند انوقت برادرکشی تو سوریه راه می اندازد. تف بر تو ای چرخ گردون که چنین لمپن هایی شده اند ادم
    15 + 26 -
    • اهبرخان
      ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۱۵:۰۰
      آناج جان گفتن آذربایجان برای آن ور ارس کار درستی نیست. هر چند که باب میل ما نیست. ولی اگر قرار باشه جمهوری باشه آنجا باید جمهوری باکو یا جمهوری قفقاز یا جمهوری اران شمالی باشد. لهنت بر روس و انگلیس و عثمانی و خایینین وطنی که باعث جدایی اران از ایران شدند. به امید امپراطوری ایران بزرگ و در اید چشم هر کس که نتواندببیند.
      9 + 23 -
    • یولدان کئچن
      ۱۳۹۸/۰۳/۰۹ - ۰۰:۳۶
      جناب اهبر پرفوسور منظور از امپراطوری ایران بزرگ همان امپراطوری پارسی هست دیگه؟! از "ارس" گفتنت معلومه نیتت چی هست!
      18 + 9 -
  • محمد
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۱۴:۴۱
    متاسفانه یا خوشبختانه آذربایجان به کشوری مستقل و پیشرفته تبدیلشده است که مردم تبریز و حتی فارسها هم آزروی زندگی در آنجا را دارند!
    22 + 10 -
  • آذربایجان وپیرامون-در انتظار بهار
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۱۵:۵۱
    سلام-اگر منافق نیستید چرا اجازه چاپ مجمئعه سخنرانیهای تورکی وفارسی شیخ محمد خیابانی واقدامات شش ماهه حکومت دمکرات نامبرده را اجازه نشر نمی دهید
    16 + 9 -
  • محمد امین
    پاسخ ۱۳۹۸/۰۳/۰۸ - ۲۰:۲۲
    سلام-در منابع اسلامی شیعه ذکر شده یکی از نشانه های نزدیک شدن ظهور امام زمان (ع) جنگ بین ارمنستان وآذربایجان می باشد-معنیش اینست که چهارده قرن قبل منطقه شمال آراز رااز اراضی آذربایجان می دانستند-ضمنا مرحوم محمد امین رسول زاده در پاسخ منتقدین گفته به نام این جمهوری معترضید اما باید بدانید ما مذهب زبان فرهنگ وآداب ورسوم وتاریخمان با قسمت جنوبی یکسان است اینکار را چگونه منکر می شوید
    19 + 9 -
    • اهبرخان
      ۱۳۹۸/۰۳/۱۱ - ۰۸:۳۳
      مرحوم امین زاده نه معدوم امین زاده. زنان خودفروش هم در برهه ای از زمان دارای مکنت و پول هستند ولی بعد از گذشت ایام جوانی سگ هم نگاهشان نمی کند. و امروز هم جمهوری باکو ان روز را دار. بشینید و ببینید
      3 + 1 -
نظر شما
  • 12
  • 0
  • 2
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •