سیب زمینی در مسیر پیاز شدن/ چرا پر مصرف های سبد خرید تهدید می شوند؟
  • 1398/02/21 12:21
  • 109581
آناج گزارش می دهد؛

سیب زمینی در مسیر پیاز شدن/ چرا پر مصرف های سبد خرید تهدید می شوند؟

در شرایطی که مردم به تازگی داشتند بحران پیاز و گوجه فرنگی اول سال را فراموش می کردند حالا سیب زمینی در مسیر صعود قیمت قرار گرفته است.

گروه اقتصادی آناج؛ حمیدشیرازی/ ایام عید بود که افزایش نجومی قیمت پیاز، بازار صیفی جات را متشنج کرد. درحالی که مردم تعطیلات نوروز را سپری می کردند قیمت پیاز به 10 هزار تومان در هر کیلو رسید. ابتدا تحلیل ها بر این بود که تعطیلات و بی برنامگی دلیل اصلی افزایش قیمت پیاز باشد و مردم انتظار داشتند که با پایان تعطیلات نوروزی شاهد تعادل در قیمت این کالای اساسی مصرفی در سبد خرید خانواده ها باشند. 

قیمت نجومی پیاز و انگشت اتهام به سمت صادرات

با گذشت تعطیلات نوروزی اما شرایط برخلاف آنچه که انتظار می رفت رقم خورد، قیمت پیاز به بالای 12 هزار تومان و در برخی مناطق حتی نزدیک 16 هزار تومان هم رسید. انتشار ویدئویی در فضای مجازی از مرز کرمانشاه که کامیون های پرشمار پیاز در حال خروج از کشور بودند خبرساز شد. بعد از این ماجرا بود که نگاه ها به افزایش قیمت پیاز به سمت صادرات برگشت.

هرچند وزیر صمت در سخنان اوایل فروردین ماه تلویحا رقم بالای صادرات را تکذیب کرد ولی مدتی بعد دستور وزیر برای توقف صادرات پیاز و سیب زمینی نشان داد صادرات بی رویه یکی از دلایل مهم افزایش قیمت این کالا بوده است. بعد از دستور وزیر صمت برای توقف صادرات، پیاز کاهش قیمت نسبی داشت اما بعد از مدتی مجددا بازار شاهد افزایش قیمت بود.

افزایش یک شبه و کاهش یک شبه!

نیمه دوم اردیبهشت ماه اما به یک باره قیمت پیاز کاهش پیدا کرد و به یک سوم تا یک چهارم قیمت فروردین ماه رسید. هرچند شروع برداشت پیاز جهرم و اصفهان و ارایه به بازار یکی از دلایل مهم این کاهش قیمت نسبت به فروردین بود اما به واقع نباید دست های پشت پرده ای که قیمت های بازار را دستکاری می کنند را هم نادیده گرفت. 

آمار می گوید همه چیز تقصیر صادرات است

آمار و ارقامی که گمرک منتشر کرده نشان می دهد در کنار افزایش تولید، میزان صادرات پیاز نسبت به سال قبل تقریبا دوبرابر شده است. نگاهی به آمار تولید پیاز در سال 97  نشان می‌دهد که برداشت این محصول نسبت به سال 96 با رشد نسبی مواجه شده و به حدود 2/2 میلیون تن رسیده است. در نتیجه کمبود تولید هم که به عنوان عاملی اساسی در افزایش قیمت‌ها مطرح می‌شود نظر غیرکارشناسی است. اما زمانی که تولید افزایش می‌یابد، بالطبع عرضه محصول نیز باید روند صعودی را طی کند. حال کاهش عرضه در بازار در چنین شرایطی می‌تواند ناشی از دو عامل، یعنی احتکار یا صادرات، اما آخرین آمار مربوط به صادرات پیاز که 11 ماهه سال 1397 را دربرمی‌گیرد، حاکی از آن است که طی این مدت 305 هزار و 504 تن پیاز به ارزش 109 میلیون و 582 هزار و 599 دلار از مرزهای کشور خارج شده که در مقایسه با صادرات پیاز در 12ماهه سال 96 به لحاظ ارزشی و وزنی به ترتیب ۱۷۳ درصد و ۱۱۷ درصد رشد داشته است.

علامت سوالهایی که نقش صادرات را کمرنگ تر می کند!

تا اینجا افزایش صادرات عامل اصلی افزایش قیمت پیاز در ماههای گذشته به نظر می رسد اما وقتی چند مولفه و موضوع دیگر کنار هم قرار میگیرند نتیجه دیگری حاصل می شود. اول اینکه اگر تنها صادرات بی رویه عامل اصلی افزایش قیمتها بوده پس از دستور وزیر صمت برای توقف صادرات و کاهش نسبی قیمت پیاز در همان روزها، مجددا نباید شاهد افزایش قیمت این محصول می بودیم. کما اینکه حتی قیمت پیاز چند روز پس از دستور وزیر مجددا سیر صعودی به خود گرفت.

سیب زمینی در مسیر پیاز

مسئله بعدی اما قیمت سیب زمینی است. در چند روز گذشته و پس از شروع سیر نزولی قیمت پیاز شاهد افزایش قیمت سیب زمینی بوده ایم به طوری که قیمت این محصول که ماه گذشته در بازار حدود چهار هزار تومان قیمت داشت اکنون در برخی مناطق 7 هزار تومان هم قیمت خورده، این در حالیست که 15 فروردین ماه وزیر صنعت و معدن و تجارت ممنوعیت صادرات پیاز و سیب زمینی را کنار هم صادر کرد.

فرضیه ای که برای این نوسانات قیمت غیر قابل پیش بینی برای دو محصول کشاورزی پر مصرف در سبد مصرفی خانوار های ایرانی می توان مطرح کرد این است که بعد از شروع برداشت پیاز جهرم و اصفهان دیگر انحصار این کالا ممکن نبود و به نوعی محتکرین سیاست خود را از پیاز به سمت سیب زمینی تغییر داده اند و حالا با چرخش به سمت سیب زمینی شاهد افزایش قیمت این محصول در بازار هستیم.

نقش زمین مانده دولت در بازار

البته همه این حرف و حدیث ها در حد فرضیه است و در اندازه فرضیات هم باقی خواهد ماند و تنها مسئولین اقتصادی وتجاری کشور هستند که به خوبی از کنه ماجرا می توانند با خبر باشند اما هرچه که هست عملکرد ضعیف وزارت صمت و تنظیم بازار و چندین نهاد دولتی و نظارتی دیگر مشهود به نظر می رسد.

هر حال چه صادرات بی رویه و چه احتکار باعث شرایط به وجود آمده باشد در هر شرایط ضعفیست که گریبان مسئولین اجرایی و سیاست گذاری و نظارتی را می گیرد نه تولید کننده و خرده فروش که معمولا در این جور اتفاقات مرغ عروس و عزا هستند. چرا که پیازهایی که در فروردین ماه 12 هزارتومان قیمت خورده بودند اواخر پاییز 97 هر کیلو زیر دویست سیصد تومان از کشاورز خریداری می شد و همان پیاز های سیصد تومانی با قیمت 40 برابری به بازار ارائه می شد و این مسئله درباره خیلی دیگر از محصولات کشاورزی هم صادق است.

انتهای پیام/

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •