ابعاد اجتماعی تعطیلی کارخانه در صورت آلودگی احتمالی/ بازرسی شفاف، راه‌ِ حلِ شبهات و سوتفاهمات
  • 1397/12/19 16:51
  • 108837
گزارش آناج از پیدا و پنهان کارخانه «کاوه سودا» مراغه؛

ابعاد اجتماعی تعطیلی کارخانه در صورت آلودگی احتمالی/ بازرسی شفاف، راه‌ِ حلِ شبهات و سوتفاهمات

اخبار ضد و نقیض از آلایندگی کارخانه بزرگ شهرستان مراغه در غیاب اظهار نظر قطعی و قابل قبول، موجب ایجاد بار روانی برای مردم مراغه و منطقه شده است.

گروه اجتماعی آناج: بیشتر از 10 سال است شهرستان مراغه که به منطقه‌ای سرسبز و باغاتی مشهور بود وارد فاز جدیدی از مدرنیسم و صنعت شده است. مراغه برای اولین بار در طول تاریخ پر قدمتش، کارخانه‌ای را در دل خود می‌بیند که موجب تغییر و تحول در زندگی بسیاری از مردم این دیار شده است.

هرچقدر که بناب به عنوان همسایه مراغه در طول سالیان گذشته به شهری صنعتی تبدیل شده بود اما در عوض مراغه همچنان بافت قدیمی خود را حفظ کرده بود اما به هر ترتیب تاسیس کارخانه‌ای با آن حجم از اشتغال و صنعت در شهر مراغه خود، نویدی بر ایجاد تحول‌های بنیادین در این شهر می‌داد لیکن از آنجایی که ورود صنعت به منطقه‌ای مستلزم استفاده از منابع محیطی و طبیعی است مراغه نیز رفته رفته به مشکلات محیط زیستی سایر شهرهای صنعتی مبتلا شد.

کارخانه‌ای به بزرگی «کاوه سودا» مطمعنا آسیب‌های خودش را به همراه داشت همچنانی که پالایشگاه یا پتروشیمی تبریز سال‌هاست با آن روبه روست یا کارخانه فولاد بناب و دیگر کارخانه‌های بزرگی صنعتی همواره با این مشکل مواجه هستند اما مدتی است نام «کاوه سودا» مجددا بر زبان ها افتاده است. هرچند این اولین بار نیست که آلایندگی این کارخانه مورد اعتراض برخی از مردم و نمایندگان قرار گرفته است اما گویا این‌بار شدت انتقادات تندتر از قدیم به نظر می‌رسد.

اثبات آلایندگی با انتشار برخی اسناد و تکذیب محیط زیست

خبرگزاری تسنیم آذربایجان‌شرقی چندی پیش با انتشار گزارشی مدعی شده بود که پساب‌های حاصل از تولید کربنات سدیم به شدت حالت بازی و قلیایی دارد و این پساب‌ها بدون هیچ گونه تصویه‌ای در محل‌های از پیش تعیین شده تجمیع و سپس به وسیله لوله‌های ایزوله به دریاچه ارومیه منتقل می‌گردند. تسنیم همچنین با انتشار برخی اسناد مدعی اثبات گزارش خود شده بود و با استناد به برخی آمار و ارقام منتشر شده، پساب‌های ناشی از این کارخانه را کاملا سمی و در مغایرت با معیارهای محیط زیستی دانسته بود؛ ادعایی که چندی بعد با صدور بیانیه‌ای از جانب اداره کل محیط زیست استان بکلی تکذیب و رد شد.

اما این تمام ماجرا نبود برخی از نمایندگان مجلس در گفت‌وگو با رسانه‌ها از آلودگی بیش از حد این کارخانه سخن گفته بودند و برخی دیگر نیز آلایندگی کاوه سودا را رد کرده بودند این درحالی است که چنین سخنانی که هنوز صحت و سقم آن به صورت کامل به اثبات نرسیده است موجب ایجاد بار روانی بر اذهان مردم مراغه شده است؛ موضوعی که نیازمند بررسی دقبق و جزئی مسئولین ذی‌ربط است.

آلایندگی کارخانه قویا تکذیب می‌شود/ اسناد منتشر شده، عددسازی است

رافعی، معاون کارخانه کاوه سودای مراغه در گفت‌وگو با خبرنگار آناج در خصوص موضوعات مطرح شده مربوط به این کارخانه می‌گوید: مجتمع صنعتی کاوه سودا همواره، با اطلاع و در بسیاری از مواقع بدون اطلاع مورد بازرسی و نظارت ادارات آب، برق، محیط زیست، آب روستایی و کارشناسان دادگستری قرار می‌گیرد و این حرف عجیبی است که می‌گویند محیط زیست در قبال آلودگی این کارخانه سکوت کرده است. مگر می‌شود دستگاه‌های نظارتی بالا همگی در قبال آلایندگی کاوه سودا سکوت کنند.

وی می‌افزاید: ما در کارخانه هیچ مشکلی به لحاظ محیط زیستی نداشته و همه این ادعاها از اساس کذب محض است.

رافعی با توضیح برخی فرایند‌ها در تولید مواد کارخانه کاوه سودا اظهار داشت: ما نمی‌گوییم پساب وجود ندارد، در یک واحد تولیدی کوچک یا در خود منازل نیز بحث فاضلاب و پساب مطرح است اما اینکه آیا این پساب‌ها آلوده‌اند بحث دیگری است که توسط کارشناسان رد شده است. ما پساب‌ها را در محیط کاملا ایزوله و با کنترل بسیار نگهداری کرده و انتقال آن‌ها به دریاچه ارومیه نیز با مجوز و تایید سازمان محیط زیست صورت می‌گیرد.

حاضریم هرنقطه از کارخانه را مقابل چشم رسانه‌ها آزمایش کنیم

معاون کارخانه کاوه سودا مراغه با انتقاد از برخی رسانه‌ها که به صورت یک طرفه در حال انتشار اخبار هستند گفت: ما حاضریم برنامه‌ای ترتیب دهیم تا مسئولین و خبرنگاران از جای جای کارخانه بازدید نموده و هرگونه انتقاد را بشنویم و تا جای ممکن پاسخگو باشیم.

از طرفی طبق برخی اسناد منتشر شده، شاخص‌های آلایندگی پساب‌های کارخانه مذکور در برخی پارامترها بیشتر از حد مجاز است اما رافعی با تکذیب این اسناد و عددسازی خواندن آن می‌گوید: این نمی‌شود که هرکس هرجور دلش خواست آمار منتشر کند و یک مجموعه یا شهر را با مشکل مواجه سازد. مرجع آمار زیست محیطی اداره محیط زیست است و آنان این قضییه را تایید کرده‌اند.

حوضچه‌های اصولی یا غیراصولی!/ تجربه گذشته و نگرانی فعلی اهالی

تصاویر هوایی از محدوده کارخانه کاوه سودا نیز زوایای دیگری از برخی موضوعات را نشان می‌دهد. وجود چندین حوضچه‌های کوچک و پر از آب این شائبه را ایجاد می‌کند که در صورت آلوده بودن آب‌های موجود در این حوضچه‌ها، نفوذ آن به منابع زیر زمینی و یا انتقال آن به دریاچه‌ ارومیه تا چه اندازه می‌تواند خطرناک باشد. این درحالی است که چند سال قبل نیز بر اثر شکسته شدن دیواره‌های این حوضچه‌ها و جاری شدن پساب‌های موجود به زمین‌های کشاورزی اطراف، پوشش خاک این زمین‌ها از بین رفته و چندین سال رویش بذر و گیاه در آن مناطق با مشکل مواجه شد و به همین خاطر کارخانه کاوه برای مدتی توسط سازمان محیط زیست بسته شد. از این جهت علارغم اظهارات معاون کارخانه، شائبۀ سمی و آلوده بودن پساب‌های موجود در بین اهالی منطقه وجود دارد.

تلاش خبرنگار آناج برای تماس با دادستان و فرماندار مراغه تا انتشار گزارش بی‌نتیجه ماند اما بی‌شک اطلاعات این افراد در خصوص لایه‌های پنهان آلایندگی احتمالی این کارخانه از بسیاری از رسانه‌ها بیشتر و بهتر خواهد بود تا با بازگو و پیگیری کردن ماجرا علاوه بر ایجاد آرامش خیال در بین مردم منطقه، دغدغه حفاظت از محیط زیست در مراغه را برای همیشه به امید و اطمینان تبدیل کنند.

موضوع دیگر در بحث کارخانه کاوه سودا در صورت اثبات آلایندگی‌های مطرح شده بحث اشتغال نفراتی است که در این کارخانه به صورت مستقیم و غیر مستقیم به وجود آمده است. طبق آمار بیش از 2000 نفر به صورت مستقیم و بیش از 1000 نفر به صورت غیر مستقیم در حال حاضر و در شرایط بد اقتصادی فعلی که بسیاری از کارخانه‌ها با مشکلات عدیده‌ای مواجه هستند در حال کار و دریافت حقوق‌اند و مطمعنا تعطیلی کامل یا بخشی از این کارخانه به دلیل آلودگی احتمالی موجب ایجاد مشکلات عدیده برای افرادی خواهد بود که سال‌هاست در این کارخانه به کار مشغول بوده‌اند.

ابعاد اجتماعی تعطیلی کارخانه کاوه سودا مراغه

در حال حاضر حدود 10 الی 13 هزار نفر از جمعیت مراغه با کارخانه کاوه سودا به صورت مستقیم درگیر بوده و بروز مشکل در واحد‌های تولیدی این کارخانه موجب تزلزل و بروز مشکلات و شکاف‌های اجتماعی فراوان در سطح خانواده‌های مراغه‌ای خواهد شد.

هرچند این توجیه در صورت آلایندگی احتمالی این کارخانه چندان متقن و مورد قبول نیست اما قابل توجه است چراکه از طرفی بحث آلودگی مورد ادعا موضوعی کوچک نیست که بتوان به راحتی از کنار آن عبور کرد و از طرفی بحران‌های اجتماعی حاصل از بسته شدن کارخانه به خودی خود برای شهری مانند مراغه می‌تواند موجب ضرر و زیان‌های غیر قابل جبران شود.

با وجود اینکه اظهار نظرات در خصوص آلایندگی یا پاکیزگی کارخانه بزرگ مراغه این روزها هنوز نقل مجالس و محافل است اما اداره کل محیط زیست استان چندی پیش با انتشار بیانیه‌ای آلاینده بودن کارخانه کاوه سودا را رد کرده و اظهار نظر در این خصوص را تنها بر عهده سازمان محیط زیست دانسته بود با این وجود هنوز افرادی نسبت به این بیانیه و ادعای محیط زیست استان شک داشته و آن را نادرست می‌دانند.

وجود تصویه‌خانه پیشرفته در هاله‌ای از ابهام!

از طرف دیگر، طبق ادعای اهالی و برخی مسئولین، تاکنون تصویه‌خانه‌های اصولی و مطمئنی توسط کارخانه کاوه سودا برای تصویه و پاکسازی پساب‌های این کارخانه تاسیس نشده است، موضوعی که رافعی، معاون کارخانه آن را رد و گفته بود پساب‌ها کنترل شده و غیر آلوده است. 

قرائن و شواهد نشان می‌دهد که باید فکری اساسی برای کارخانه بزرگ شهرستان مراغه اندیشید. اینکه هر از گاهی سندی یا ادعایی مبنی بر آلودگی آن منتشر گردد و سپس تکذیب شود، همانطور که گفته شد موجب ایجاد بار روانی در بین مردم مراغه و کارکنان این کارخانه خواهد بود که نتیجه‌اش چیزی جز اضطراب و نگرانی به همراه نخواهد داشت.

بازرسی شفاف، راه‌ِ حل شبهات و سوتفاهمات موجود

سازمان محیط زیست بهتر است، یکبار برای همیشه و برای رفع همه سوتفاهمات و شبهات، در فضایی شفاف و با حضور سایر متخصصین در این زمینه اقدام به آزمایش پساب‌ها و آلایندگی کارخانه کاوه سودا کند تا دیگر حرف و حدیثی له یا علیه شهرستان مراغه که از قضا به باغشهر آذربایجان‌شرقی نیز معروف است وجود نداشته باشد.

انتهای پیام/

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظرات مخاطبان
  • حسین
    پاسخ ۱۳۹۷/۱۲/۱۹ - ۱۹:۱۴
    در تبریز هیچ کدام از کارخانه ها آلودگی ندارد یا نیروگاه سهند بناب اصلا آلودگی نوارد
    1 + 0 -
  • محمد
    پاسخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۱ - ۰۶:۵۸
    آمار بیکاری شهرستان مراغه در استان در رده نخست است با تعطیلی تنها واحد صنعتی بزرگ موجود، شاهد فاجعه ای انسانی از لحاظ بیکاری و فقر در مراغه خواهیم بود در این اوضاع وخیم اقتصادی التماس تفکر داریم حتی با وجود این ادعا ها، بحث اولویت و انتخاب بین بد و بدتر باید مطرح گردد.
    0 + 1 -
    • مهرداد
      ۱۳۹۷/۱۲/۲۲ - ۱۴:۳۰
      اولا اصلاح روند با استفاده از تکنولوژی های موجود ممکن هست و نیاز به تعطیلی نیست.
      تعطیلی، حربه ی مدیران است برای خفه کردن مطالبه
      ثانیا فاجعه ی انسانی با ادامه وضعیت فعلی و بحران دریاچه ارومیه و .. پیش می آید نه تعطیلی یک کارخانه!
      1 + 0 -
نظر شما
  • 3
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •