شعردوست: بحران ناکارآمدی دولت می‌تواند به بحران مشروعیت ختم شود
  • 1397/05/17 13:14
  • 102642
گفت‌وگوی آناج/ بدون تعارف با نماینده مردم تبریز در مجلس ششم؛

شعردوست: بحران ناکارآمدی دولت می‌تواند به بحران مشروعیت ختم شود

علی‌اصغر شعردوست از چهره‌های منتسب به جناح اصلاحات از وجود مدیران ضعیف در دولت انتقاد و خواهان بازنگری در نیروی انسانی شد.

گروه سیاسی آناج: نام علی‌اصغر شعردوست با فرهنگ و هنر گره خورده است اما این باعث نمی‌شود بر پیشینه‌ی سیاسی‌اش چشم بست. او در مجلس ششم جامه‌ی نمایندگی مردم تبریز را بر تن کرده و بعدها به‌عنوان سفیر ایران در تاجیکستان و دبیر شورای عالی ایرانیان خارج از کشور به فعالیت خود ادامه داده است.

مسایل اخیر و مشکلاتی که مردم با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند بهانه‌ای شد تا سراغِ شعردوست را بگیریم و در رابطه با مباحث سیاسی و اقتصادی دقایقی را گفت‌وگو کنیم. او با اینکه عزادار فقدان مرحوم اصغر فردی بود و مقدمات برگزاری مراسمش را فراهم می‌کرد، با رویِ خوش برای پاسخگویی به سوالات آناج وقت گذاشت. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید:

اقتصاد ایران در دو گروه رانتی و دولتی خلاصه شده است

آناج: به‌عنوان فردی که در بطن قانون‌گذاری حضور داشته‌اید و از مسایل آگاهید، منشأ مشکلات امروز را در حوزه اقتصاد چه می‌دانید؟!

فارغ از جناح‌بندی‌های مرسوم سیاسی در کشور، معتقدم هیچ‌گاه نگاه جدی نسبت به مسایل اقتصادی در  مملکت ما لحاظ نشده است. نگاه‌های غلطی که در مجلس ششم نیز وجود داشت، تاکنون تداوم یافته و اکنون به‌جایی رسیده‌ایم که همگان مباحث اقتصادی را به‌صورت جدی‌تری دنبال می‌کنند.

علت بروز شرایط فوق دلایل بسیاری دارد، اول اینکه ما شاهد فضای کسب و کار رقابتی نیستیم، بخش خصوصی به‌معنای واقعی در اقتصاد حضور ندارد و اقتصاد به دو گروه دولتی و رانتی تقسیم شده است. همین موجب گردیده بنگاه‌های کوچک حذف شوند و بیشتر کالاهایی بی‌کیفیت عرضه شوند که نه‌تنها قابلیت صادرات و رقابت با سایر محصولات را در بازارهای خارجی ندارند، در بازار داخلی نیز مشتری برایشان پیدا نمی‌شود.

حذف طیب‌نیا و ابقاء سیف و نوبخت مشکلات اقتصادی را دوچندان کرد/ سرمایه‌گذاران هنگام حضور در ایران با ارتشاء و بروکراتیک غلط مواجه می‌شوند

از سویی دیگر ما همواره در تیم‌های اقتصادی دولت شاهد اختلاف بوده‌ایم و بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد در تضاد با یکدیگر عمل کرده‌اند و هماهنگی لازم بین آنان وجود نداشته است. دولت اصلاحات در دوره‌ی دوم خود مسئولان هر سه بخش فوق‌الذکر را تغییر داد و در زمان احمدی‌نژاد نیز سازمان برنامه و بودجه به‌کلی حذف شد؛ در دولت اول روحانی نیز این اختلاف وجود داشت و ما شاهد تناقض در تصمیمات و تفکرات بین آقایان طیب‌نیا، نوبخت و سیف بودیم اما انتظار داشتیم رئیس‌جمهور در کابینه‌ بعدی بخش موفق را حفظ و نیروهایی را بر سرکار بیاورد که با طیب‌نیا هماهنگ باشند اما او کاملاً عکس این عمل کرد و با تغییر وزیر اقتصاد، رؤسای بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه را حفظ کرد تا امروز شاهد افزایش مشکلات باشیم.

دولت روحانی با انحلال شورای عالی ایرانیان خارج از کشور سرمایه‌گذاری اندک را هم از بین برد/ آمارهایی که در حوزه سرمایه‌گذاری می‌دهند واقعی نیست

یکی دیگر از دلایل اصلی مشکلات صنایع تولیدی، نگاه اشتباه دولت نسبت به خصوصی‌سازی و سرمایه‌گذاری خارجی از موضع نامحرم است. در واقع همیشه نوعی کنترل بر آن‌ها وجود داشته که ساز و کار عادی اقتصاد را از بین برده است. قانون سرمایه‌گذاری خارجی در زمان مجلس ششم به تصویب رسید و بنده در زمان سفارت و مسئولیت شورای عالی ایرانیان خارج از کشور این مقوله را جزو اولویت اصلی‌ام قرار دادم اما زمانی که ایرانیان خارج از کشور از روی عرق ملی و تعصب و حتی کسب سود حاضر به سرمایه‌گذاری در کشور می‌شدند با موانع مختلفی من‌جمله ارتشاء و برخوردهای بروکراتیک غلط مواجه می‌گردیدند.

در این دولت متاسفانه شورای عالی ایرانیان خارج از کشور هم منحل شد و این موجب گردید سرمایه‌گذاری خارجی اندکی هم که در این شکل می‌گرفت متوقف شود و یا به حداقل برسد. اکنون هم آمارهایی از طرف دولت‌مردان ارائه می‌شود که از نظر بنده واقعی نیستند.

بانک مرکزی اقتصاد رقابتی را به رفاقتی تغییر داد/سیاست خصوصی‌سازی صنایع را به‌صورت رانتی در دستگاه‌های شبه دولتی متمرکز کرده است

آناج: بانک مرکزی و سیاست‌های ارزی را در بروز شرایط فوق چقدر موثر می‌بینید؟

در کنار همه این مشکلات، اولویت تخصیص منابع در مجموعه‌هایی که بهره‌وری کمتری دارند و حامی گروه‌های قدرت و ثروت می‌باشند، معضلات را دوچندان کرده است. در بانک مرکزی به جاهایی که دوست دارند پول و ارز می‌دهند و جاهایی را که باب میلشان نیست از این تسهیلات محروم می‌نمایند و این فرصت‌های انحصاری و رانتی در عرصه واردات و صادرات مثل خودرو که سود تضمین شده دارند، بسیار سلیقه‌ای بوده است.

دولت‌مردان از کسانی که درآمدهای هنگفت داشته‌اند مالیات را به صورت جدی اخذ نکرده‌اند و سیاست خصوصی‌سازی نیز به‌گونه‌ایست که بدون فراهم بودن بسترها، صنایع به صورت رانتی در دستگاه‌های شبه دولتی متمرکز می‌شوند. بانک مرکزی هم که مستقل نیست و همه این‌ها باعث می‌شود اقتصاد رقابتی به اقتصاد رفاقتی تبدیل شود.

دولت با بحران ناکارآمدی مواجه است/ این می‌تواند به بحران مشروعیت ختم شود!

آناج: راهکارتان برای حل مشکلات موجود چیست؟!

دولت برای رفع مشکلات باید ناهماهنگی‌هایی که به اقتصاد ضربه می‌زند را از بین ببرد و دیپلماسی قوی را در عرصه اقتصاد، سرلوحه خود قرار دهد. البته این توان در مدیریت فعلی کشور خیلی کم به چشم می‌آید و متاسفم که بگویم ما مدیران قوی را به نحوی از عرصه در همه سطوح رانده‌ایم و دولت در وضعیت فعلی با بحران ناکارآمدی مواجه است و این می‌تواند به بحران مشروعیت منجر گردد. در اینجا باید نقش مقام معظم رهبری و رهنمودهای ایشان را جدی گرفت و دولت فارغ از آنکه آنچه اکنون می‌گذرد یک بازنگری جدی در نیروهایش نماید تا اشخاص کاربلد، دلسوز و وفادار به آرمان‌ها را با افراد ناکاربلد و مطیع، بدون در نظر گرفتن مسایل جناحی، فامیلی و وامداری‌ها جایگزین نماید.

تضاد گفتار و عمل رئیس‌جمهور باور مردم را به سخنانش کمتر کرده است/ روحانی نمی‌تواند افکار عمومی را اقناع کند/ نباید سخنان او نیاز به رمزگشا و نیت‌خوان داشته باشد

آناج: آیا به تماشای گفت‌وگوی اخیر آقای روحانی با مردم نشستید؟ پاسخ‌های رئیس دولت را تا چه حد قانع‌کننده می‌دانید؟

میزان تاثیرگذاری گفتمان کمتر شده است و مردم کمتر به باور می‌رسند. تضاد یا عدم همسویی گفتار و عمل از سوی آقای روحانی و برخی مسئولان عالی رتبه عملاً باور مردم به سخنان‌شان را کمتر کرده است. مردم در صورتی قانع می‌شوند که آثار صحبت‌ها را در زندگی‌شان لمس کنند. بنده همه صحبت‌های رئیس‌جمهور را به‌هنگام پخش زنده نرسیدم تماشا کنم ولی مشروح آن را بعداً در رسانه‌ها خواندم. به‌نظرم این گفت‌وگو نتوانسته افکار عمومی را اقناع کند و فاصله گزارش‌دهی به مردم خیلی طولانی بوده است و شاید ماه‌ها پیش‌تر از این رئیس دولت دوازدهم با ملت صحبت می‌کرد.

بحث دیگری که موجب شده عدم باور به صحبت‌های رئیس‌جمهور به وجود آید، احساس رمزگشایی از صحبت‌های روحانی است و مردم فکر می‌کنند در پشت سخنان رئیس دولت چیزهای دیگری پنهان است و حداقل می‌توان گفت بعد از انقلاب اسلامی تاکنون، این دولت کمترین سازگاری را با موضوعات مربوط به مردم و تغییر به سمت خواسته‌های آنان داشته است. بنابراین این گفت‌وگو تاثیر منفی نداشته باشد، تاثیر مثبتی هم ندارد.

مسئولان همچنان مردم را نامحرم تلقی و از بالا به پایین نگاه می‌کنند، شفافیت و صراحت در گفته‌هایشان نیست و این متاسفانه فضا را برای رسانه‌های بیگانه و معاند فراهم کرده است. اصولاً سخنان رئیس‌جمهور نباید نیازی به رمزگشایی و نیت‌خوانی داشته باشد و وقتی سخن می‌گوید همه او را باور کنند.

آمریکا اگر می‌خواهد با ایران مذاکره کند ابتدا باید به برجام بازگردد/ مسئول وقت دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن به من می‌گفت برای ایرانی‌ها قرآن قرائت نکنیم!!

آناج: نظرتان در مورد پیشنهاد ترامپ برای مذاکره با ایران چیست؟ آیا گفت‌وگو با آمریکا می‌تواند پایانی بر مشکلات ما باشد؟

دشمنی و عناد آمریکا با کشور و آرمان‌هایمان در دوره‌های مختلف ثابت شده و پیشنهاد ترامپ نیز واقعی نیست و بیشتر در راستای توجیه افکار عمومی بعد از عهدشکنی‌اش می‌باشد. ما سال‌ها با آمریکا و اروپایی‌ها مذاکره کردیم و ماحصل آن برجام شد و با خروج ترامپ از این معاهده بین‌المللی بر دامنه بی‌اعتمادی‌ها افزوده شد.

ما باید برای مذاکره اول آمریکا را به بازگشت به برجام وادار نماییم و این را به عنوان نشان از عدم پایبندی آمریکا به تعهدات خود جلوه دهیم. در این صورت مذاکره می‌تواند انجام گیرد اما آغاز مذاکره حلال مشکلات کشور نیست. در مذاکره همیشه باید این در نظر باشد که با نگاه بی‌اعتمادی مقابل آمریکا حاضر شویم.

حرکاتی که در کنار پیشنهاد ترامپ برای مذاکره مطرح می‌شود در تضاد با آن چیزی است که در عالم سیاست به توافق منجر می‌گردد. اظهارات وزیر خارجه آمریکا و تحریم‌هایی که اخیراً علیه ایران وضع شد و حتی دخالت در مسایل داخلی کشورمان از جمله این موارد است.

البته آمریکایی‌ها از مردم ایران و مواضع‌شان بی‌خبرند. مشابه جلسه‌ای را که پامپئو در ایالت کالیفرنیا برگزار کرد را زمانی که دبیر شورای عالی ایرانیان خارج از کشور بودم، سال 89 در لس‌آنجلس با حضور ایرانیان مقیم آمریکا برگزار کردم. مسئول وقت دفتر حفاظت منافع ایران در واشنگتن به من گفت در این جلسه محتاط عمل کنید و لازم نیست اول جلسه قرآن قرائت کنند اما بنده گفتم ما از 400 ایرانی دعوت به عمل آوردیم و آنان با خواسته خودشان در این جمع حاضر شده‌اند، باید تمام استانداردها رعایت و ضمن قرائت قرآن، سرود ملی جمهوری اسلامی ایران نیز پخش شود.

این جلسه که قرار بود 2 ساعته تمام شود، 4.5 ساعت به طول انجامید و در پایان نشست بنده ده‌ها نامه از ایرانیان خارج از کشور به ویژه ایالت کالیفرنیا داشتم که برای کمک به ایران اظهار تمایل نموده و تخصص‌هایشان را درکنار امکانات مالی‌شان درج کرده بودند. در انگلیس، آلمان و فرانسه نیز چنین فضایی وجود داشت. لذا این خبط مسئولان آمریکایی بود که فکر می‌کردند اگر در کالیفرنیا با حضور ایرانیان نشستی برگزار نمایند، اثرگذار می‌شود.

علی‌ایحال پیشنهاد مذاکره با ایران بدون پیش‌شرط بیشتر ژست است و آنچه  آنان انجام می‌دهند تناقض عملی است و ژست‌شان را برهم می‌ریزد و هرچند که مذاکره نیز به معنای تحمیل شرایط بر ایران نیست.

اصلاح‌طلبان نباید بی‌چون و چرا از روحانی حمایت کنند/ مسایل اخیر نظام را متضرر کرده است

آناج: جناح حامی دولت باید چه رویکردی را در قبال اعتراضات مردمی اتخاذ کند و آیا اصلاحات با انتخاب روحانی به آینده سیاسی‌اش ضربه زده است؟!

ابتدا در خصوص اعتراضات مردمی لازم است بین معترض و کسانی که تحت تاثیر گروه‌های معاند حرکات ساختارشکنانه انجام می‌دهند تفکیک قائل شد و این‌ها را کاملاً ازهم جدا کرد. دولت از هر حرکتی که از سر دلسوزی رخ می‌دهد، باید به‌مانند یک فرصت جهت اقناع افکار عمومی و اصلاح سیاست‌ها استفاده نماید.

اصلاحات نیز در برهه‌ای از روحانی بسته به شرایط حمایت کرده است و این جناح که به خاطر اینکه سرمایه اجتماعی خودش را در گرو تدبیر و امید گذاشته دقیق تر و دلسوزتر نسبت به عملکرد دولا بپردازد. مسایل اخیر نظام را متضرر کرده و اصلاحات نیز جزوی از این ساختار است و نباید بی چون و چرا از دولت حمایت کند و مورد نقد جدی قرار دهد. و معلوم کند چرا دولت در برابر ضعف خود مقاومت می‌کند، فقط در اقتصاد نیست و ما در بخش فرهنگی و اجتماعی و دانش افزایی وضعمان خوب نیست.

دولت باید از چهره‌های معتقد به نظام و شاکله‌ی ایرانیت-اسلامیت استفاده کند/ اگر خیرمان به نظام نمی‌رسد، لااقل مایه‌ی ننگ و عار نشویم!

دولت باید با وفاق ملی و بدون نگرش سیاسی از نیروهای توانایی که خود، رفقا و بستگان‌شان از رانتی استفاده نکرده‌اند بهره ببرد. بازنگری در مدیران طراز اول کشور، میانی و حتی استانداران لازم است و باید از چهره‌های معتقد به نظام و شاکله‌ی ایرانیت و اسلامیت استفاده شود نه کسانی که یک چشم و پا در خارج کشور دارند و یا بستگان‌شان خارج‌نشینند و در شرایط حساس پای منافع نمی‌ایستند.

دولت ضعف دیپلماسی رسانه‌ای دارد، بسیاری از مشکلات را به موقع مطرح نکردیم. دولت و سایر قوا باید بیشتر با مردم سخن گویند، اینکه سخنگوی دولت هر ازگاهی به صورت گزینشی آنچه دلش می‌خواهد را مطرح و بعدا بگوید و السلام علیکم و رحمة الله! این پاسخگوی سوالات پیش آمده در افکار عمومی نیست.

صاحبان این انقلاب و کشور مردم‌اند و اگر آنان توجیه شوند ما می‌توانیم مشکلات را از سر راه کشور برداریم. اگر از ما خیری متوجه نظامی که با خون شهدا شکل گرفته نمی‌شود و نفع و منشا اثر مثبت نداریم، لااقل باعث اختلال، مشکل، ننگ و عار برای نظام‌مان نباشیم.

گفت‌وگو از: مجید قنبرزاده

انتهای پیام/

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •