موسسه کوثر
قاصدک
مدرسه میثاق
لکّه و تنگه ابوقریب!
  • 1397/05/15 15:53
  • 102603
یادداشت میهمان/ محمدرضا سبزی؛

لکّه و تنگه ابوقریب!

بهرام توکلی با ساخت این فیلم اگر نگویم که احساسات مخاطبین را به بازی گرفته اما بی‌تردید به ریش سازمان اوج و عواملش خندیده است.

گروه فرهنگ پایداری آناج: چهارشنبه هفته قبل با جمعی از فعالان فرهنگی دعوت بودیم برای اکران خصوصی فیلم سینمایی " تنگه ابوقریب " به نویسندگی و کارگردانی بهرام توکلی و به سفارش و هزینه کرد سازمان اوج. قبل از اینکه فیلم را ببینم پیش بینی‌ام از فیلم این بود که حداقل فرم و صحنه سازی عالی و فاخری خواهیم دید و اینطور هم شد چراکه عموماً کارهای بهرام توکلی از فرم و ساختار خوبی برخوردار است.

ماجرای فیلم به روزهای آخر جنگ برمی‌گردد، همان روزهایی که بسیاری از رزمندگان یکی از گردان‌های لشکر محمد رسول الله می‌خواهند به مرخصی بروند، که ناگهان خبر می‌رسد عراق به تنگه‌ای به نام ابوقریب هجوم آورده است که در مسیر این تنگه بسیاری از مردم روستاهای اطراف پا به فرار گذاشته‌‌اند. به رزمندگان گردان مذکور که در دوکوهه مستقر هستند و خود را برای رفتن به مرخصی آماده می‌کنند پیام می‌رسد که هر که می‌خواهد بماند و برای نجات تنگه به خط مقدم اعزام شود و تقریبا تمامی اعضای گردان به خط برگشته و برای نجات تنگه مجاهدت می‌کنند و تقریبا تمامی آن‌ها شهید می‌شوند. 

این کلیتی از ماجرای فیلم بود. همانطور که گفتم سکانس به سکانس فیلم چنان طراحی شده بود که می‌شد از هر کدام از صحنه‌ها پوستر درآورد ، صحنه‌های به شدت واقعی که اگر نمی‌دانستیم فیلم سینمایی است به مستند بودن آن شک نمی‌کردیم، اینکه کارگردان توانسته بود در حال حرکت صحنه‌های زخمی شدن رزمندگان را در سطح عالی نشان دهد جای بسی تقدیر دارد.

به واقع بهرام توکلی استاد میزانسن و دکوپاژ است و این چیره دستی را در این فیلم به نمایش گذاشته است. چیره دستی کارگردان باعث می‌‌‌‌شود مخاطب با صحنه صحنه فیلم درگیر شود و خود را درون اتفاقات فیلم ببیند.

معلوم است بهرام توکلی برای ساخت این فیلم چندین فیلم سینمایی جنگی دیده است چرا که بسیاری از صحنه‌های درگیری تن به تن با دشمن مرا یاد صحنه‌های فیلم سینمایی نجات سرباز رایان می‌انداخت. 

این فیلم هر چقدر که در صحنه‌سازی عالی است آنقدر هم در محتوا ضعیف است، چیزی به نام خط روایی که ما را درگیر درام فیلم کند وجود ندارد، فقط رفتن به تنگه ابوقریب و جنگیدن و خسته شدن و آواره شدن مردم، همین.

نشان به آن نشان که اگر نوشته‌های اول و آخر فیلم حذف شود هیچ کس نمی‌داند که چه کسی با چه کسی جنگ می‌کند، تازه، کارگردان با آوردن این دیالوگ که برندگان این جنگ فقط فروشندگان سلاح هستند بر غلط بودن جنگیدن از هر دو طرف تأکید می‌‌کند. عدم شخصیت پردازی و نبود قهرمان از جمله ضعف‌های فیلم به شمار می‌رود. 

به نظر می‌‌رسد توکلی با انتخاب این موضوع، خواسته است تنگه ابوقریب را نمادی از وضعیت ایران نشان دهد طوری که در دیالوگ‌‌‌ها بر یال راست و یال چپ تنگه اشاره دارد که نمادی از تقسیم بندی سیاسی قدیمی چپ و راست است. حتی این تقسیم بندی بر جهت زخمی شدن شخصیت‌های داستان هم کشیده شده بود طوری که هر کدام از شخصیت‌‌های داستان فقط سمت چپ بدنشان زخمی بود که در یکی از واضح‌‌ترین صحنه‌‌ها، از چشم چپ رزمنده خون جاری بود که نمادی از خون گریستن چپ‌های ایرانی است. 

وجود عکاس نوجوان به بازیگری مهدی قربانی که نمادی از نسل آینده است به عنوان نماینده مخاطب و سینما در فیلم است، او تنها برای عکاسی و دیدن صحنه‌های جنگ به آنجا رفته است اما آنچه می‌‌بیند تنها خون ریزی است و کشتار و کشتار و کشتار و صحنه‌‌هایی به شدت خشن.

به نظر می‌‌رسد توکلی با ساخت این فیلم خواسته است نفرتش از جنگ را به طور هنرمندانه نشان دهد، در یکی از صحنه‌های فیلم، تصویری از یک رزمنده‌ها را می‌بینیم که چشم چپش با پارچه‌ای سفید بسته شده و سمت چپ او به دلیل جراحت چشمش خونین است، یعنی چهره‌ای وحشتناک از یک رزمنده، این در حالی است که روبرویش دختر بچه دو سه ساله‌ای در حال گریه کردن است، این رزمنده برای آرام کردن او دو عدد پوکه را داخل قمقمه می‌کند و با حرکت دادن آن، قمقمه را شبیه جغجغه می‌کند، غافل از اینکه بچه از حضور خود این رزمنده ترسیده است و گریه می‌‌کند، یعنی نسل آینده جنگ که ما باشیم و بهرام توکلی، از خود جنگ بیزاریم اما همین رزمنده‌ها سرمان را با پوکه و قمقمه و در یک کلام نمایشگاه‌های دفاع مقدس گرم می‌کنند.

بهرام توکلی با ساخت این فیلم اگر نگویم که احساسات مخاطبین را به بازی گرفته اما بی‌تردید به ریش سازمان اوج و عواملش خندیده است. حقیر این فیلم را شبیه فیلم داستانی لکه می‌دانم اما نه در محتوا و ساختار که در نوع برخورد جامعه حزب اللهی و انقلابی!

انتهای پیام/

کلید واژه ها:
تبلیغ داخلی آناج
مشاهده مطلب
نظر شما
  • 0
  • 0
  • 0
  •  
  • آناج نظراتی را که حاوی توهین است منتشر نمی‌کند.
  • لطفآ از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگیلیش) خودداری نمائید.
  • توصیه می‌شود به جای ارسال نظرات مشابه با نظرات منتشرشده، از مثبت و منفی استفاده فرمائید.
  • با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابهی دارند، انتشار نمی‌یابند.
  •