• 12:04 قبل از ظهر

  • 1399-09-18

  • کد خبر: 1603

تاملی در کلمه پارس؛

ستارگان پارسی یا ایرانی؟/ قوم‌سازی با اهداف سیاسی

به تاریخ ایران اگر بنگریم، پارس به هیچ قومی اطلاق نشده و کلیت ایران را اراده کرده است. صد البته از گذشته در سرزمین پارس اقوام مختلف بوده‌اند که تمایزشان امری داخلی بوده اما در چشم مردمان خارج از ایران، همگی ملت پارس تلقی می شدند.

آناج-گروه فرهنگ و جامعه/ یادداشت میهمان؛ رضا شیبانی اصل: اسم کاروان ورزشی ایران برای المپیک را ستارگان پارسی گذاشته‌اند. تصمیمی‌نه چندان خوب. با توجه به این که دلخوری‌ها و شائبه‌های زیادی بر می‌انگیزد. چون ادبیات و واژگان کهن این سرزمین را دفن کرده‌اند و کسی مثلا در تلویزیون برای این مردم توضیح نمی‌دهد که پارس یعنی چه و چه فرقی با برداشت امروزین از کلمه فارس دارد.

قوم فارس وجود خارجی نداشت

اما باید گفت در عرصه بین‌الملل “پارس” یعنی ایران. و اساسا در معنی کهن نیز پارس به معنی ایران با تمام اقوام است. پارس هرگز به معنی قوم تازه ساخته، امروزین و هفتاد هشتاد ساله‌ی فارس نیست که در نتیجه تمرکزگرایی و توسعه تهران ایجاد شده است. صد البته تهرانی‌ها، مردمان سایر مناطق ایران هستند که در تهران گرد آمده‌اند. چون تهران تا صد و پنجاه سال پیش روستایی کوچک در شمال ری بوده است. به مردم ری هم هرگز فارس نگفته‌اند و رازی می‌گفتند!

قوم‌سازی با اهداف سیاسی

جالب اینکه تا هشتاد سال پیش در ایران کسی از فارس بودن سخن نمی‌گوید. اقوامی‌هم که زبان‌های محلی‌شان لهجه‌ای از زبان فارسی‌ست، نام خودشان را دارند: خراسانی، سپاهانی، یزدی، کرمانی، زابلی، مکرانی، خوزستانی و … یعنی این سیری که پدید آمده و مردم را طبقه‌بندی قومی‌کرده‌ایم (چه فارس، چه ترک، چه عرب و …) نه تنها ریشه تاریخی ندارد، بلکه چندان خوش خیم نیست و گاهی جعل تاریخی با اهداف سیاسی ست. مثلا یک عده آدم مشکوک کلمه ی فارس را تعمدا درباره مردم تهران جا انداخته‌اند و بعد به دروغ نام هر کس را که فارسی حرف می‌زده قوم فارس گذاشته‌اند و این قوم‌سازی را به اصفهان و یزد و کرمان و شیراز بسط داده‌اند. از طرف دیگر موجودیت سازی برای کلمه ترک کرده‌اند و مردم آذربایجان را مجاب کرده اند که ترکند.

فرآیند جالب برای ترکان هزاره و آذری‌ها

ترک بودن نه بد است و نه خوب. ترک هم شعبه ای از مخلوقات خداست و از گذشته نیز در میان ایرانیان ترک‌ها بوده‌اند و برای ایران فداکاری‌ها کرده‌اند. بیشتر هم در منطقه شمال شرق ایران بوده‌اند. مثل استرآباد و شمال خراسان. کما اینکه در آن مناطق افراد زرد چهره و چشم بادامی‌می‌بینیم. حتی خود هزاره‌ها که به شدت روی زبان فارسی و ایران در افغانستان دارای تعصب هستند، نژاد ترک و مغول دارند. اتفاق جالبی که در تاریخ ایران واقع شده است فارسی زبان شدن ترکانی مثل هزاره‌ها و ترک زبان شدن آذری زبانانی مثل مردم آذربایجان است. واقعیت این است که مردم آذربایجان، ترک، چشم بادامی‌و زردفام نیستند و ما در آذربایجان، تنها با زبان بسیار عزیز و ایرانی و شیعی “ترکی آذری” روبروییم و نه نژاد ترک به معنای خاص خود.

پارس یعنی کلیت ایران

برگردیم به بحث اصلی یعنی کلمه پارس. به تاریخ ایران نیز اگر بنگریم، پارس به هیچ قومی‌اطلاق نشده و کلیت ایران را اراده کرده است. صد البته از گذشته در سرزمین پارس اقوام مختلف بوده‌اند که تمایزشان امری داخلی بوده. اما در چشم مردمان خارج از ایران، همگی ملت پارس تلقی می‌شدند. مثل سلمان که ما قطعا نمی‌دانیم از کدام ولایت ایران بوده اما به او لقب پارسی داده بودند. حتی هنوز هم در سنت اروپایی به ایران پرشیا می‌گویند و در بسیاری از مسابقات ورزشی دیده‌ایم که در زیر نویس، اسم کشور ما پرشیا ذکر شده است. مثل ما که بی‌توجه به نام رسمی‌کشور جرمنی به آنجا آلمان می‌گوییم؛ لابد بر اساس سنت ایرانی خود. بنابراین وقتی از خلیج فارس یا کشور پارس صحبت می‌کنیم یعنی خلیج ایران؛ یعنی ایران.

امتیازی که برخی کشورها ندارند

اما با در نظر گرفتن مسائل دو قرن اخیر، تصمیمی‌درست در سال ۱۳۱۳ گرفته شد و در نامه‌ای رسمی‌به جامعه ملل از آنان خواسته شد تا هرگز نامی‌غیر از ایران درباره کشور ما استفاده نشود. هر چند از گذشته‌ی دور نیز خود ایرانی‌ها به کشور خود ایران می‌گفتند و در شاهنامه فردوسی بیش از ۷۰۰ بار نام ایران و شهر ایران (ایرانشهر) ذکر شده است! در مکاتبات بین‌المللی نیز از ایران استفاده می‌شد. مثلا پادشاه اسپانیا شاه اسماعیل را شاهنشاه ایران خطاب می‌کند.

اما به هر حال کشور ما هم دو نام داشته. مثل آلمان (پروس، رایش، جرمنی)، یونان (گریس)، انگلستان (بریتانیا) و …

این البته امتیاز نام ایران است که متعلق به هیچ قومی‌نیست. امتیازی که کشورهای همجوار ما مثل ترکیه ندارند. در ترکیه ۲۵ میلیون کرد در نام ترکیه دچار تناقض شخصیتی می‌شوند.

انتهای پیام/

دیدگاه ها:

    شمایی که نوشتی کلیت ایران پارس بوده، تفکراتت مسموم.
    از چه زمانی این چرت و پرتا باب شده.
    حتی شاعران فارس نیز هرگز اون نامی که شما گفتین رو استفاده نکردن.
    کدوم احمق باور می‌کنه پادشاهی‌های ترک خاک خودشون رو به نام پارس نام‌گذاری کنند؟؟؟؟؟؟
    قلمت چند فروختی،فارس‌ها خودشون این چرت و پرتا رو باور نمی‌کنند که شما نوشتین. عجب چیزایی تو این یکی دو سال آخر مد شد، قوم آذری، آذر غربی و آذر شرقی و الانم سرزمین پارس.

    سلام‌‌‌‌‌…فردوسی‌هم‌چنین‌نگفته‌مادها‌قبل‌‌اقوام‌نیمه‌وحشی‌پارس‌
    حکومت‌تاسیس‌کردند‌دربافت‌فرش‌هم‌منطقه‌گره‌ترکی‌‌ومنطقه‌گره‌فارسی‌بوده‌وهست‌‌آرش‌کمانگیر‌فردوسی‌ازکجا‌به‌کجا‌پرتاب‌تیر‌کرد
    ……شهر‌قوم‌‌‌‌….قم‌امروزی‌‌قبل‌ظهور‌اسلام‌به‌همین‌نام‌بوده‌کوه‌….
    دومان‌..دماوند‌فعلی‌واک‌باتان‌..اکباتان‌‌فعلی….کویر‌لوت‌..لخت..پیشنهاد‌میکنم‌دنبال‌این‌مسائل‌نباشید‌تاجیکستانیها‌افغانستان‌و‌
    تاجیکستان‌هم‌شبیه‌ترکمنستانیها‌وازبکستانیها‌و‌‌‌‌…چشم‌‌بادامی‌
    خاصی هستند….اینهابحث‌دانشگاهیست…نه‌روزنامه‌ای…خود
    تاجیکهای‌افغانستان‌وتاجیکستان‌معتقدند‌نام‌منطقه‌اشان‌آریانا‌
    بوده‌اقوام‌آریائی‌از‌همانجا‌آمدند….ایران‌‌سرزمین‌ترکها‌بود….

    آناج چند وقتی هست حس میکنم صفای قبلی رو نداری دیگه
    یک زمانی خبر مالیات چند برابری تبریز نسبت به تهران و اصفهان رو پوشش میدادی ولی اخیرا از پارس دفاع میکنی و مطلب دکتر سید جواد میری رو هم با عنوان “هیچ تضادی بین هویت ترکی و گفتمان جمهوری اسلامی وجود ندارد” رو هم حذف میکنی
    لابد اخیرا به دلیل کمرنگ شدن اسلامگرایی و شما هم به سوی ناسیونالیسم فارسی رفتید, آناج هم نتیجه گرفته بین هویت ترکان سیف الاسلام و جمهوری اسلامی هم تضاد وجود دارد…!
    ندیدم تابحال خبر ترکی هم بنویسی.
    ضمنا نام هر منطقه آنی هست که بومیان میگویند و نه اجانب
    یونانی ها و اعراب, ایران را به دلیل حاکمیت پرس ها پارس ها, قلمر پارس یا پرشین نامیدند اما ما همیشه خود را ایران نامیده ایم. اجانب گاه ایران را قلمرو سلجوق, قلمرو صفوی , گاه قلمرو قاجار, گاه قلمرو عجم و… نامیده اند. چرا در استفاده از این اسامی اصرار ندارید؟ نام گذاری واکسن و ماهواره و ماشین و بانک و… به نام پارس (نه ایران) قطعا هدفمند است…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *